«« خانه يِ عروسک »»
: بر اساسِ نمايشنامه اي اثرِ «هنريک ايبسن»
نکته ضروري : تقريباً تماميِ ديالوگ هايِ اين فيلم، از کتابِ .خانه يِ عروسک» ترجمه «مهدي فروغ» اقتباس شده است»
،درختِ کريسمس رو يه گوشه .«خوب مخفي کُن، «هلن
مواظب باش تا امروز عصر که تزئينش ميکُنيم .بچه ها اون رو نبينن
چند ميشه؟ - .نيم کراون -
.بيا، اين يک کراون .نه، بقيه اش مالِ خودت
!اين چکاوکِ زيبايِ منه که تويِ اون اتاق چهچهه ميزنه؟ !سنجاب کوچولويِ من کِي اومد خونه؟
.«همين الان. بيا اينجا «توروالد .ببين چه چيزهايي خريدم
اين همه؟! باز هم کوچولويِ ولخرجِ من !پول ها رو به باد داده؟
.آخه عزيزم، ما حالا ديگه مطمئناً ميتونيم کمي بيشتر خرج کُنيم .اين اولين کريسمسيه که مجبور نيستيم صرفه جويي کُنيم
.اما ولخرجي هم نميتونيم بکُنيم - !بذار يه ذره کوچولو ولخرجي هم بکُنيم. فقط يه ذره کوچولو -
به همين زودي حقوقِ زيادي برات تعيين ميکُنن !و يک دنيا، يک عالم پول گيرت مياد
.بله، اما از اولِ سال - .چه اهميتي داره. تا اونوقت ميتونيم قرض کُنيم -
نورا»! هنوز هم دخترِ» !ساده لوحي هستي
فرض کُنيم من امروز هزار کراون قرض کردم ... و تو همه اش رو برايِ عيد خرج کردي
و شبِ اولِ سال، يه تخته سنگ افتاد رويِ سَرم و مُردم. اونوقت چي؟
اگه همچين اتفاقِ بَدي رُخ داد، اونوقت ديگه .اهميتي نميدم که بدهکار باشم يا نباشم
ولي تکليفِ طلبکارها چطور ميشه؟ - !کي به اونها اهميت ميده -
.تو عقيده من رو راجع به اين چيزها ميدوني .من با قرض کردن مخالفم
،هر خانه اي که با قرض اداره ميشه .در اون آزادي و زيبايي وجود نداره
.ما دو نفر تا حالا با کمالِ شجاعت راه درستي و راستي رو طي کرده ايم .اين چند ماه ديگه رو هم با هر سختي که هست همون راه رو ادامه ميديم
بسيار خُب، هر طور .«ميلِ توست، «توروالد
بيا، بيا! چکاوکِ من نبايد بال هاش !اينطور پايين بيُفته
سنجاب کوچولويِ من قهر کرده؟
فکر ميکُني من تويِ اين کيف چي دارم؟
!پول
خيال ميکُني من نميدونم موقعِ کريسمس خرجِ خانه چقدر زياده؟
.ممنونم. اين پول تا مدت ها واسم کافيه - .بايد هم کافي باشه -
حالا بيا اينجا، «توروالد». بيا چيزهايي .که خريده ام رو بهت نشون بدم
.«اين يک دست لباسِ نو برايِ «ايوار .و يک شمشيرِ کوچيک
.«اين اسب و شيپور هم برايِ «باب
اين عروسک و اين گهواره عروسک هم .«برايِ «اِمي
البته خيلي ارزونه، اما به هر حال .طولي نميکِشه که همه رو ميشکنه
اين هم چند قواره پارچه و .چند تا دستمال برايِ پيشخدمت ها
اين بسته چطور؟ - .نه، اين رو نبايد ببيني، تا امروز عصر -
بسيار خُب. حالا بگو ببينم کوچولويِ ولخرجِ من برايِ خودش چي ميخواد بخره؟
.برايِ خودم؟ من خودم هيچ چيز نميخوام - چرا حتماً بايد بخري. يه چيزِ مناسب - .که خيلي دلت ميخواد بگو تا برات بخرم
نه، واقعاً چيزِ بخصوصي ... نميخوام «توروالد» ... مگر اينکه
اگر واقعاً ميخواي چيزي ... به من بدي، ميتوني ... ميتوني
!«ميتوني به من پول بدي، «توروالد .هر اندازه که ميتوني بدي
من پول ها رو تويِ کاغذ زرورق ميپيچم .و به درختِ کريسمس آويزون ميکُنم
ميدوني اسمِ کساني که بيشتر از !درآمدشون خرج ميکُنن چيه؟
!«ميدونم، ميدونم، «ولخرج .اما خواهش ميکُنم هر چي من ميگم بکُن
آره، اما البته به شرطي که پولي که بهت ميدم رو پس انداز کُني .و واقعاً يه چيزِ حسابي برايِ خودت بخري
اما تو اون پول رو رويِ خرجِ خانه ميذاري و چيزهايِ .بيفايده ميخري. اونوقت من بايد دوباره بهت پول بدم
چکاوکِ بسيار قشنگي ست !ولي خيلي خرج داره
من هر اندازه که بتونم !پس انداز ميکُنم
."کاملاً صحيحه. "هر اندازه که بتوني !ولي راستش اينه که نميتوني
اگه فقط بدوني ما چکاوک ها و سنجاب ها !«چقدر خرج داريم، «توروالد
،تو آدمِ دوست داشتنيِ عجيبي هستي .درست مثلِ پدرت
همينکه پول رو ميگيري !مثلِ اينکه تو دستت آب ميشه
.به هر حال، چاره چيست؟ هميني ست که هست !ولخرجي تويِ خونِ توست
کاش من صفاتِ خوبِ پدرم رو .به ارث بُرده بودم
،من اصلاً ميل ندارم تو غير از اينکه هستي باشي .چکاوکِ ملوسِ من
... اما امروز مثلِ اينکه کمي .چي بگم، کمي مضطرب به نظر مياي
.درست تويِ صورتِ من نگاه کُن
دخترکِ شيرين دهانِ من امروز بي احتياطي نکرده؟
اين دخترکِ شکمو به مغازه شيريني فروشي نرفته؟ به شيريني ناخنک نزده؟
!نه، ابداً - .بسيار خُب، البته شوخي ميکردم -
.فکر نکُنم هيچوقت برخلافِ ميلِ تو عمل کُنم، مطمئن باش - .نه، مطمئنم. به علاوه، تو به من قول دادي -
.اسرارِ کريسمس رو هم پيشِ خودت نگه دار، عزيزم !امشب لابد تمامِ اون اسرار فاش خواهند شد
يادت بود دکتر «رانک» رو دعوت کُني؟ - .نه، دکتر «رانک» احتياج به دعوت نداره -
به عادتِ هميشه خودش .برايِ شام مياد
.دستور دادم چند بطري نوشيدنيِ عالي برامون بيارند !تصورش رو نميکُني که چقدر مشتاقانه در انتظارِ امشب هستم
من هم همينطور! بچه ها چقدر .ذوق خواهند کرد
چقدر خوبه که آدم، شغلِ مطمئن .و درآمدِ کافي داشته باشه
!خيلي لذت بخشه
کريسمسِ پارسال، تو از سه هفته پيش، هر روز عصر ... تا چند ساعت بعد از نيمه شب، خودت رو تويِ اتاق حبس کردي
.و برايِ تزئينِ درختِ کريسمس زحمت کِشيدي .چون ميخواستي ما رو غافلگير کُني
.اين سخت ترين دوره اي بود که در زندگيِ خودم به ياد دارم - .برايِ من ابداً سخت نبود -
ولي از اين همه زحمت !نتيجه اي نگرفتي
تقصيرِ من چي بود که گربه تمامِ چيزهايي !که درست کرده بودم رو پاره پاره کرد؟
طفلک «نورا»! تو منتهايِ کوششِ خودت رو کردي .تا همه ما رو خوشحال کُني
.به هر حال، خوشحالم که دورانِ سختيِ زندگيِ ما داره به پايان ميرسه .حالا ديگه لازم نيست من اينجا تک و تنها بنشينم و حوصله ام سَر بره
و تو هم لازم نيست اين چشم هايِ نازنين .و انگشت هايِ ظريف و قشنگ رو خراب کُني
.نه «توروالد»، حالا ديگه لازم نيست !چه سعادتي
حالا بيا واست بگم که راجع به آينده ... چه فکر ها کرده ام
.لابد يه نفر برايِ ديدنت اومده - .اگه کسي با من کار داشت، من خونه نيستم -
.خانمي ميخوان با شما ملاقات کُنن - .بهش بگو بفرماييد -
.دکتر «رانک» هم الان تشريف آوردن - مستقيم رفتند تويِ اتاق مطالعه يِ من؟ -
حالت چطوره «نورا»؟
مثلِ اينکه من رو نشناختيد؟
... درست بجا نميارم
!«کريستين» !تو هستي؟
!چطور تو رو نشناختم .ولي آخه ميدوني، خيلي عوض شدي
.آره، واقعاً عوض شدم .بعد از نُه سال، يا شايد ده سال
واقعاً از آخرين بار ده سال ميگذره؟
اوه، اگه بدوني اين هشت سالِ آخري .چقدر به ما خوش گذشته
خُب، حالا اومدي شهر؟
با کشتيِ امروز صبح .واردِ شهر شدم
لابد برايِ گذروندنِ تعطيلاتِ کريسمس به شهر اومده اي؟ .چه خوب کاري کردي. اوقاتِ خوبي با هم خواهيم داشت
،خُب، حالا راحت بشينيم .اينجا پهلويِ اين بخاريِ گرم
نه، تو بشين رويِ .صندليِ راحتي
من هم رويِ صندليِ .گهواره اي ميشينم
!آره، حالا دوباره شکلِ خودت شدي
،اما کمي رنگت پريده ست .شايد کمي هم لاغر شده باشي
.«و خيلي خيلي هم پير شده ام، «نورا - .شايد کمي پير شده باشي. ولي نه چندان زياد -
اوه، عجب آدمِ بي فکري هستم !که دارم اينطور وراجي ميکُنم
،کريستين» عزيزم» .ازت معذرت ميخوام
.من يادم نبود که تو بيوه شده اي - .آره جانم، الان سه ساله که شوهرم از دنيا رفته -
.ميدونم. تويِ روزنامه خوندم
باور کُن هميشه تصميم داشتم واست نامه بنويسم و بهت .تسليت بگم. اما هر دفعه کاري پيش مي اومد و مانع ميشد
.ميدونم عزيزم - .نه، من خيلي بَد کردم -
!لابد تلخي ها و مرارت ها کِشيدي
شوهرت چيزي هم واست باقي گذاشت؟ ازش بچه هم نداري؟
نه، حتي غم و غصه هم برام نگذاشت .که خودم رو باهاش سرگرم کُنم
آخه مگه همچين چيزي ممکنه؟ - .گاهي از اين اتفاقات پيش مياد -
.پس تو حالا کاملاً تنها هستي .لابد بايد خيلي واست سخت باشه
.نه، راجع به خودت حرف بزن .امروز من بايد وقتم رو صرفِ تو بکُنم
.اما يه مطلب هست که بايد بهت بگم هيچ ميدوني اقبالِ تازه اي به ما رو کرده؟
شوهرِ من تازه به رياستِ بانک !منصوب شده
وکالتِ دادگستري شغلي نيست که .آدم بتونه بهش اطمينان داشته باشه
مخصوصاً برايِ کسي که وکالت هايِ مشکوک .قبول نکُنه. و البته «توروالد» قبول نميکُنه
از اولِ سالِ جديد رياستِ بانک رو .به عهده ميگيره
کريستين»، من خيلي منتظرِ اين اتفاق هستم. اونوقت» .حقوقِ حسابي و حقِ کميسيون هايِ خوبي گيرش مياد
اوه «کريستين»، بعد از اين زندگيِ ما .صورتِ ديگه اي پيدا ميکُنه
چه خوبه که آدم پولِ زيادي داشته باشه .و از حوائجِ زندگيش مضطرب نباشه
من هم فکر ميکُنم خيلي خوبه که آدم .هر چي لازم داره بتونه فراهم کُنه
!نه فقط هر چي لازم داره، بلکه يه عالمه پول - !نورا»، «نورا»، هنوز عقل به کله يِ تو نيومده؟» -
يادم مياد موقعي که هم-مدرسه اي بوديم هم .تو خيلي ولخرج بودي
"توروالد» هم راجع به من حالا همين عقيده رو داره. اما "نورا، نورا» .اينقدرها هم که شما همه تصور ميکُنيد آدمِ ساده اي نيست
.وضعِ ما طوري نبوده که بتونم ولخرجي کُنم. ما هر دو مجبور بوديم کار کُنيم - تو خودت هم کار ميکردي؟ -
،آره جونم، کارهايِ جزئي، قلابدوزي .برودري دوزي، گلدوزي. از اين جور کارها
توروالد» بعد از ازدواجِ مون» .مجبور شد از شغلِ دولتي استعفاء بده
چون اميدِ ترقي نداشت و بعلاوه .درآمدِ بيشتري ميخواست
.اما سالِ اول خيلي کار کرد و خسته و بيمار شد .مجبور بود به هر وسيله اي که شده پول دربياره
.از اولِ آفتاب تا چند ساعت بعد از غروب کار ميکرد .بنيه اش رو از دست داد و بيمار شد
دکتر ها گفتن حتماً لازمه .سفري به جنوب بکُنه
شما يک سالِ تمام در ايتاليا» بوديد، درسته؟»
درسته، اما بايد بگم ترتيب دادنِ .اين مسافرت اونقدرها هم آسون نبود
.ايوار» تازه به دنيا اومده بود» .اما ما مجبور بوديم به اين سفر بريم
فوق العاده سفرِ خوبي بود. به هر حال .اين سفر، «توروالد» رو از مرگ نجات داد
.«اما خيلي گران تمام شد، «کريستين - .من هم همينطور فکر ميکردم -
.درست 4800 کراون مبلغِ زياديه، نيست؟
.البته؛ چه خوبه که آدم داشته باشه تا موقعِ احتياط خرج کُنه - .اما بايد بهت بگم که پدرم اين پول رو به ما داد -
صحيح. مصادف بود با فوتش، درسته؟
،آره، درست همون موقع از دنيا رفت. فکرش رو بکُن .من حتي يک دقيقه فرصتِ پرستاري از او رو نداشتم
هر روز منتظر بودم «ايوار» به دنيا بياد. «توروالد» بيچاره هم .داشت ميمُرد و من مجبور بودم ازش پرستاري کُنم
اوه، پدرِ مهربانم رو ديگه .«هرگز نديدم، «کريستين
خُب، اونوقت رفتيد «ايتاليا»؟ - .آره، چون پول داشتيم و دکترها هم اصرار داشتن حتماً بريم -
و وقتي برگشتيد حالِ شوهرت کاملاً خوب شده بود؟ - .کاملاً صحيح و سالم شده بود -
اما مثلِ اينکه شنيدم خدمتکارِتون گفت .اين آقايي که با من واردِ خونه شد دکتر بود
آقايِ دکتر «رانک»، درسته. اون بهترين دوستِ خانواده ماست .و روزي نيست که لااقل يک بار به ديدنِ ما نياد
نه، از روزي که از مسافرت برگشتيم .توروالد» يک دقيقه هم ناخوش نشده»
.و بچه ها هم قوي و سالم هستن .خودِ من هم همينطور
اوه «کريستين»، چقدر خوبه که آدم .زنده و خوشحال باشه
... اما چقدر شرم آوره که من
همه اش دارم راجع به خودم !حرف ميزنم
نبايد اوقاتت از دستِ من .تلخ بشه
بگو ببينم، واقعاً راسته که تو شوهرت رو دوست نداشتي؟
پس چرا باهاش ازدواج کردي؟
.اون موقع مادرم هنوز زنده بود و بيمار تويِ رختخواب افتاده بود .و وظيفه من بود که زندگيِ دو برادرِ کوچکم رو تأمين کُنم
حساب کردم ديدم حق ندارم .درخواستِ او رو رد کُنم
.درسته. کاملاً حق با توست اون موقع پولدار بود؟
.خيال ميُکنم کار و بارش اون موقع خيلي خوب بود .اما شغلِ معين و ثابتي نداشت
وقتي که مُرد تمامِ داراييش به باد رفت .و چيزي ازش باقي نموند
اونوقت برايِ مخارجِ زندگي به تکاپو افتادم. اول يه دکانِ کوچيک .باز کردم، بعد شروع کردم به تدريس کردن و از اين قبيل کارها
اين سه سالِ آخر برام مثلِ يک روزِ طولانيِ .پُر از کار و زحمت بوده
اما عاقبت اين دوره يِ پُرزحمت تمام شد. مادرِ پير و عليلم .ديگه احتياجي به من نداره چون از دنيا رفت
برادرهام هم ديگه .به کمکِ من محتاج نيستن
.خوبه که حالا لااقل از اين رنج و آسيب خلاص شده اي - نه، کاملاً اينطور هم نيست. حالا فقط حس ميکُنم - .که زندگيم چقدر بي ارزش و تو خاليه
کسي رو ندارم که به اميدش زندگي کُنم. برايِ همين ديگه نتونستم .در گوشه هايِ دورافتاده دنيا، نزديکِ مرداب هايِ شمال باشم
گفتم شايد اينجا به آسوني بتونم .فکرم رو به چيزي مشغول کُنم
اگه فقط ميتونستم يه کارِ منظم و مرتبي ... برايِ خودم پيدا کُنم، کاري تويِ يک تجارتخونه
اما «کريستين»، اين کارِ فوق العاده خسته کُننده ايه .و تو الان خسته و مريض به نظر مياي
واست خيلي بهتره که بري .کنارِ دريا استراحت کُني
!«من پدري ندارم که پولِ سفرم رو بده، «نورا - !اوه، خواهش ميکُنم از دستم دلخور نشو -
تو نبايد از من دلخور بشي عزيزم. هر کسي که .وضعِ من رو داشته باشه، تلخ و بدبين ميشه
حتي اگه کسي هم نباشه که آدم واسش کار کُنه .ولي بايد حداقل اميدوار باشه شايد کسي پيدا بشه
وقتي گفتي که درِ سعادت ... به روتون باز شده
،شايد باور نکُني، ولي خيلي خوشحال شدم .نه بخاطرِ شما بلکه بخاطرِ خودم
منظورت اينه که شايد «توروالد» بتونه کاري واست !پيدا کُنه؟ حتماً بايد اين کار رو بکُنه
.خيلي خوشحال ميشم بتونم کاري واست انجام بدم - ،اين نشون ميده که تو چقدر خوش قلب هستي -
چون تو هنوز رنج و مشقتِ .زندگي رو نچشيده اي
!اداره کردنِ يک خونه کوچيک و اين قبيل کارها؟ !«تو هنوز بچه هستي، «نورا
تو نبايد خودت رو !بالاتر از من بدوني
تو هم مثلِ ديگران تصور ميکُني .هيچ کارِ مفيدي از من ساخته نيست
و من مزه رنج و محنتِ زندگي رو هرگز نچشيده ام؟
اما «نورا»يِ عزيزم، تو همين حالا تمامِ .بدبختي هات رو برام تعريف کردي
اوه، اينها که چيزي نيست. من هنوز .موضوعِ مهم رو واست تعريف نکردم
موضوعِ مهم؟ منظورت چيه؟
ميدونم که تو به من به چشمِ حقارت .نگاه ميکُني «کريستين»، اما نبايد بکُني
تو خيلي به خودت مغروري که بخاطرِ مادرت .اين مدتِ طولاني، با اين همه مشقت کار کردي
من به اين مباهات ميکُنم که نگذاشتم .مادرم آخرِ عمرش محتاج بشه
!و بخاطرِ کارهايي که برايِ برادرهات کردي، خيلي به خودت مي نازي - !حق ندارم به خودم بنازم؟ -
.«اما حالا گوش بده «کريستين
من هم يه کاري کرده ام که هر وقت فکرش رو ميکُنم .خوشحال ميشم و به خودم مي بالم
ملايم حرف بزن. ممکنه «توروالد» بشنوه. هيچکس !تويِ دنيا نبايد از اين موضوع مطلع بشه، به غير از تو
آخه بگو ببينم قضيه چيه؟ - .من بودم که «توروالد» رو از مرگ نجات دادم -
اگه ما به «ايتاليا» نرفته بوديم .توروالد» الان زنده نبود»
.ولي پدرت پولِ موردِ احتياجِ شما رو داد - ... اين چيزيه که «توروالد» و ديگران خيال ميکُنن، اما -
پدرم يک شاهي هم به ما نداد. من خودم !پول رو تهيه کردم. همه يِ 4800 کراون رو
تويِ بخت آزمايي برنده شدي؟ - !تويِ بخت آزمايي؟ -
!بَه! اينکه افتخاري نداره - پس از کجا آوردي؟ -
.چون قطعاً قرض هم نميتونستي بکُني - نميتونستم؟ چرا نميتونستم؟ -
برايِ اينکه زن بدونِ رضايتِ شوهرش .نميتونه پول قرض کُنه
،ولي اگه زن استعدادِ معامله و کاسبي داشته باشه ... زني که بدونه چطور در امورِ مالي عقلش رو بکار ببره
.«من درست ملتفت نميشم «نورا
.لازم نيست ملتفت بشي .چون من ابداً نگفتم قرض کردم
ميتونستم از طريقِ ديگه .پول رو بدست آورده باشم
.شايد از يکي از کسايي که دوستم دارن گرفته باشم ... وقتي زني به خوشگليِ من باشه
!«تو ديوانه اي «نورا
!ميبينم که داري از کنجکاوي ميميري
نورا» جان، اميدوارم» .بي مبالاتي نکرده باشي
اين بي مبالاتيه که آدم جانِ شوهرش رو نجات بده؟
... به عقيده من اين بي مبالاتيه که آدم بدونِ اطلاعِ شوهرش - مجبور بودم ازش مخفي کُنم. نبايد ميفهميد - .اين بيماري جانش رو به خطر انداخته
دکترها پيشِ من اومدن و گفتن جانش در خطره و تنها راه نجاتش .تغييرِ آب و هوا و گذراندنِ يک زمستان در سواحلِ جنوبه
من پيشِ خودم گفتم : "بسيار خُب. من بايد جانِ تو رو .از خطر نجات بدم." و اونوقت راهش رو پيدا کردم
و پدرت هيچوقت به شوهرت نگفت که اين پول رو به تو نداده؟
نه، هرگز. چون پدرم .چند روزِ بعد فوت شد
خيال داشتم اين راز رو باهاش در ميان بگذارم و ازش خواهش کُنم .به کسي چيزي نگه. اما پدرم حالش خيلي بد بود
و از اونوقت تا حالا اين راز رو هنوز به شوهرت نگفتي؟
البته که نگفتم! چطور ميتونستم بگم؟ .آخه اون راجع به اين چيزها خيلي سختگيره
بعلاوه «توروالد» که اينقدر ... به استقلالِ خودش مباهات ميکُنه
اگه ميفهميد عمرِ دوباره اش رو ... به من مديونه
.احساسِ حقارت ميکرد و رنج ميکِشيد .اين پايه يِ زندگيِ مشترکِ ما رو بکلي متزلزل ميکرد
يعني ميخواي هيچوقت بهش نگي؟
.چرا! شايد يه روز بهش بگم
چند سالِ ديگه. وقتي زيباييم رو .از دست داده باشم
منظورم زمانيه که عشق و علاقه يِ «توروالد» به من .کمتر از حالا شده باشه
وقتي که ديگه از رقصيدن و لباس پوشيدن .و شعر خوندنِ من حوصله اش سَر بره
اونوقت خوبه که آدم يه چيزي !تويِ آستين ذخيره داشته باشه
.چه حرف هايِ چرندي ميزنم .چنين موقعي هرگز پيش نمياد
خُب، حالا راجع به اين رازِ بزرگِ من چي فکر ميکُني؟ باز هم من دخترِ بي عرضه اي هستم؟
اين رو هم بايد برات بگم که اين کاري که کردم .خيلي من رو شکنجه داده
چندان هم آسون نبوده که من تونستم .سَرِ قولِ خودم بايستم
بايد بهت بگم که در معاملاتِ بازار، اصطلاحاتي هست .که بهش "منفعت" و "فرعِ سه ماهه" ميگن
.و خيلي سخته که آدم خودش رو برايِ پرداختِ هر دو حاضر کُنه .به همين جهت مجبور بودم از هر جا که شد صرفه جويي کُنم
نميتونستم از پولِ مخارجِ منزل .مبلغِ زيادي کنار بگذارم
.چون «توروالد» به کيفيتِ غذاش خيلي اهميت ميده .از طرفِ ديگه، نميتونستم ببينم لباس هايِ بچه هام نامرتبه
پس همه اش از پولِ توجيبيِ خودت !«کنار ميذاشتي؟ طفلک «نورا
البته، چون من خودم .مسئولِ اين کار بودم
هر وقت «توروالد» برايِ خريدِ لباس و وسايلِ آرايش .به من پول ميداد، بيش از نصفش رو خرج نميکردم
،خدا رو شکر پارچه و دوخت هر چقدر هم بد باشه .به اندامِ من برازنده ست، و «توروالد» ابداً متوجه نشده
.ولي اين کار اغلب رنجم ميداد. چون خيلي لذت داره آدم لباسِ خوب بپوشه - .بله، واقعاً همينطوره -
به علاوه، از راه هايِ ديگه هم .پول درآوردم
.خوشبختانه زمستانِ پارسال يک کار به من رجوع شد .پاکنويس کردنِ بعضي اسناد
مجبور بودم هر روز عصر خودم رو تويِ اتاق حبس کُنم .و تا شب چيز بنويسم. گاهي از خستگي بکُلي از حال ميرفتم
،اما لذت ميبُردم از اينکه بنشينم .کار کُنم و پول دربيارم
... احساس ميکردم که انگار .از مردم هستم
تا حالا چقدر از قرضت رو تونستي بپردازي، «نورا»؟
.نميتونم دقيقاً بگم
خيلي مشکله آدم حسابِ دقيقِ .اينجور معاملات رو نگه داره
تنها چيزي که ميدونم اينه که هر يک شاهي .که تونستم کنار بذارم، برايِ پرداختِ اين قرض بوده
بعضي وقت ها واقعاً !بيچاره ميشدم
اونوقت ميومدم اينجا مينشستم و پيشِ خودم تصور ميکردم .که يک پيرمردِ محترم و پولدار عاشقِ من شده
و حالا اون پيرمرد فوت شده و وقتي وصيتنامه اش رو : باز کرده ان، ديدن که با خطِ درشت نوشته
تمامِ اموالِ من بايد بلافاصله پس از مرگم بصورتِ وجه نقد" ".به بانويِ زيبا «نورا هلمر» تقديم شود
،نورا» جان» اين آقايِ محترمِ متمول کيه؟
!عجب! ملتفت نميشي؟ .آقايِ پيرمردِ متمولي در بين نيست
اين رويايي بود که هر وقت نميتونستم پول رو .سرِ موعد فراهم کُنم، خودم رو باهاش سرگرم ميکردم
.ولي حالا اين آقايِ پيرِ متمول هر چقدر ميخواد زنده بمونه .چون ناراحتي هايِ من حالا ديگه تمام شده
،«چقدر لذت بخشه، «کريستين !که آدم هيچ غصه اي نداشته باشه
بتونه با بچه هاش ... بازي و تفريح کُنه
،چيزهايِ قشنگي رو که «توروالد» دوست داره .تويِ خونه جمع کُنه
،طولي نميکِشه که بهار از راه ميرسه .و آسمان دوباره آبي و شفاف ميشه
،شايد بتونيم به يک سفرِ کوچيک بريم .و من باز دريا رو ببينم
اوه، چقدر خوبه که آدم !زنده و خوشبخت باشه
.زنگِ درِ خونه ست. شايد بهتر باشه من برم - .نه نرو. لابد يک نفر اومده با «توروالد» کار داره -
.معذرت ميخوام خانم، يه نفر اومده با آقايِ وکيل کار داره - !بايد بگي با آقايِ رئيس -
بله، با آقايِ رئيس، و حالا که دکتر ... پيشِ آقا هستن
کيه؟ - .«من هستم، خانمِ «هلمر -
!شما؟! چي ميخوايد؟! چه خبره؟ !با شوهرم چکار داريد؟
.تا حدي مربوط به کارِ بانک هست ... من در بانک شغلِ کوچکي دارم
و شنيدم که شوهرِتون .رئيسِ ما شده
... پس لابد راجع به - .چيزِ مهمي نيست، خانمِ «هلمر»، فقط کاري راجع به بانک داشتم. همين -
پس خواهش ميکُنم تشريف ببريد .تويِ اتاقِ خودش
نورا»، اين مرد کي بود؟» - .«يک وکيلِ دادگستري، به اسمِ «کروگستاد -
پس خودشه؟ - تو ميشناسيش؟ -
سابقاً باهاش آشنا بودم. چندين سالِ پيش. مدتي تويِ شهرِ ما !منشيِ يک دارالوکاله بود. ولي قيافه اش چقدر تغيير کرده
.شنيدم که ازدواجِ موفقي نداشته
و حالا زن نداره؟ - !با يک ايل بچه -
.ميگن کارهاش بند و باري نداره
.واقعاً؟ شايد .من اطلاعي از اين قسمت ندارم
.ولي بيا راجع به يک چيزِ ديگه حرف بزنيم .صحبتِ کار و کسب آدم رو خسته ميکُنه
.معذرت ميخوام. خواستم بيام خدمتِ خانم !ولي ظاهراً اينجا هم مزاحمم
!نه، ابداً .«دکتر «رانک»، خانمِ «ليند
.اسمِ خانمِ «ليند» تويِ اين منزل بسيار به گوشم خورده فکر کُنم تويِ راه پله از پهلويِ شما رد شدم، خانمِ «ليند»؟
بله، من به سختي .از پله بالا ميرم
اوه، شايد از ضعفِ مزاج باشه؟ - .فقط از کار کردنِ زياد و خستگيِ مفرطه -
همين؟ علتِ ديگه اي نداره؟ پس لابد حالا اومديد شهر تا در تعطيلاتِ عيد استراحت کُنيد؟
.اومدم شهر کار پيدا کُنم - !اين تنها راه معالجه يِ خستگي ست؟ -
.آدم بايد زندگي کُنه، آقايِ دکتر - .بله، عقيده يِ عمومِ مردم همينه -
شما خودتون هم ميل داريد .زندگي کُنيد، دکتر. و اين رو هم ميدونيد
البته که ميل دارم. هر اندازه هم عليل و بيچاره باشم .دلم ميخواد تا جايِ ممکن زندگي رو ادامه بدم
،تمامِ مريض هام هم .همين جنون رو دارند
.کساني هم که اخلاقاً فاسد هستن، همينطور .يکي از اونها همين الان پيشِ «هلمر» هست
.يک وکيلِ دادگستري، به اسمِ «کروگستاد». شما او رو نميشناسيد .مردِ بسيار فاسدي ست. تا مغزِ استخوان فاسده
ولي حتي او هم ميگفت خيلي اهميت داره .که بتونه زندگيش رو ادامه بده
«واقعاً؟ با «توروالد راجع به چي صحبت ميکرد؟
نميدونم. فقط شنيدم .درباره يِ بانک بود
... «اصلاً نميدونستم که «کروگ .که آقايِ «کروگستاد» در بانک کار ميکُنه
.چرا، در بانک شغلي داره
نميدونم در شهرِ شما هم کساني هستن ... که بو ميکِشن و آدم هايِ فاسد رو پيدا ميکُنن
و همين که اونها رو پيدا کردن آسوده نميشينن ،تا اونها رو سرِ کارِ پُر منفعتي بگذارن
،برايِ اينکه هميشه جلويِ چشمشون باشن. و به همين علت .اشخاصِ درستکار هميشه از جرگه بيرون مي مونن
با اين وجود، به نظرِ من اشخاصِ مريض .بيش از ديگران احتياج به پرستاري دارن
بله، همين نوع افکار هستن !که جامعه رو به بيمارستان تبديل ميکُنند
چرا ميخنديد؟ شما هيچ اطلاع داريد !جامعه» يعني چه؟»
جامعه! اصلاً به من چه !که درباره يِ جامعه فکر کُنم
!من دارم به چيزِ ديگه اي ميخندم !به چيزي که بسيار خنده داره
بگيد ببينم دکتر «رانک»، آيا تمامِ کساني که در بانک کار ميکُنن، حالا اختيارشون به دستِ «توروالد»-ه؟
اين چيزيه که برايِ شما !اينقدر خنده دار بود؟
،بله، وقتي فکرش رو ميکُنم ... ميبينم که چقدر عاليه
،که حالا اختيارِ اين همه آدم به دستِ ما !يعني به دستِ «توروالد»-ه
دکتر «رانک»، بادام سوخته ميل داريد؟ - .بادام سوخته؟! من فکر ميکردم خوردنِ بادام سوخته در اين خانه ممنوعه -
.بله، اما اينها رو «کريستين» به من داد - !چي؟! من؟ -
«اوه، تعجب نکُن! تو که نميدونستي «توروالد !خوردنِ بادام سوخته رو تويِ اين خانه ممنوع کرده
آخه خيال ميکُنه .برايِ دندان هام ضرر داره
!ولي بيخيالش !خوردنِ گهگاهي عيبي نداره
،تو هم بيا بخور .«کريستين»
.خودِ من هم بايد بخورم !يک کوچولو
!يا شايد دو تا
.من خيلي خوشحالم
الان در دنيا فقط يک کار هست .که دلم ميخواد بکُنم
.يک چيزي که خيلي دوست دارم بگم .فقط دلم ميخواد «توروالد» بشنوه
پس چرا نميگيد؟ - .برايِ اينکه خيلي زشته! جرأت نميکُنم -
اگر اينطوره، من اصرار نميکُنم. اما چيه که ميخوايد بگيد و ميل داريد «توروالد» بشنوه؟
: خيلي دلم ميخواد بگم
!گورِ پدرِ همه چيز هم کرده - مگر ديوانه شدين؟ - !«نورا» -
.حالا ميتونيد بگيد .چون «هلمر» اومد
!خُب «توروالد» جان! از دستِ اون مرد خلاص شدي؟ - .بله، رفت -
اجازه بده معرفيتون کُنم. اين خانمِ «کريستين» هست .که امروز واردِ شهر شده
.کريستين»؟ خيلي معذرت ميخوام، درست شما رو بجا نميارم» - .«خانمِ «ليند»، عزيزم. «کريستين ليند -
آهان! لابد از دوستانِ دورانِ کودکي؟ - .بله، ما همديگه رو از زمانِ مدرسه ميشناسيم -
فکرش رو بکُن، اين سفرِ .دور و دراز رو اومده برايِ ديدنِ تو
!من رو ببينه؟ - ... نه، حقيقتش اينه که من -
کريستين» حسابدارِ بسيار قابليه، و خيلي دلش ميخواد» !زيرِ دستِ يه آدمِ چيز فهم کار کُنه تا پيشرفت کُنه
،فکرِ بسيار خوبيه .«خانمِ «ليند
،وقتي شنيده که تو رئيسِ بانک شدي .فوراً به طرفِ شهر حرکت کرده
من مطمئنم «توروالد»، که تو ميتوني يک کاري برايِ «کريستين» در نظر بگيري. به خاطرِ من، ميکُني؟
البته غيرِ ممکن نيست. تصور ميکُنم شوهرِ شما فوت شده، خانمِ «ليند»؟ شما در کارِ حسابداري، تجربه هم داريد؟
در اينصورت تصور ميکُنم بتونم .کاري برايِ شما در نظر بگيرم
.نميدونم چطور ازتون تشکر کُنم - .احتياج به تشکر نيست. اما حالا بايد بنده رو معذور بداريد -
.توروالد»، زياد دير نکُني، عزيزم» - .فقط در حدودِ يک ساعت -
تو هم ميخواي بري، «کريستين»؟ - .آره عزيزم. بايد برم يه اتاق برايِ خودم پيدا کُنم -
در اين صورت ميتونيم .تا سرِ خيابان با هم بريم
.پس فعلاً خداحافظ امشب منتظرت هستم، باشه؟
.«شما هم همينطور، دکتر «رانک - .البته اگر حال و حوصله اش رو داشته باشم -
!البته که بايد حال و حوصله اش رو داشته باشيد .فقط خودتون رو خوب بپيچيد
.«معذرت ميخوام، خانمِ «هلمر - !اوه! چي ميخوايد؟ -
.ميبخشيد. درِ عمارت باز بود
،شوهرِ من منزل نيست .«آقايِ «کروگستاد
.ميدونم - پس چرا اومديد اينجا؟ -
.ميخواستم با شما چند کلمه صحبت کُنم - با من؟! امروز؟ -
.ولي هنوز که اولِ ماه نشده - .نه، امشب، شبِ عيدِ کريسمسه -
بسته به ميلِ شماست .که عيد رو خوش بگذرونيد يا نه
.مقصودتون رو نميفهمم ... امروز محاله که من بتونم
.راجع به اين موضوع بعداً صحبت ميکُنيم. موضوعِ بحثِ من چيزِ ديگه ايست لابد ميتونيد چند دقيقه به من وقت بديد؟
... بله، بله، ميتونم ... ولي - .بسيار خُب -
من در کافه يِ مقابل بودم و ديدم که .شوهرِ شما از منزل بيرون رفت. با يک خانم
اجازه بديد بپرسم که آيا ايشون خانمِ «ليند» بود يا خير؟ تازه به شهر اومده؟
دوستِ نزديکِ شماست؟ - .من هم از قبل او رو ميشناسم -
.اطلاع دارم - .جداً؟ پس کاملاً ميدونيد. من درست فهميدم -
بنابراين ميتونم ازتون بپرسم که آيا خانمِ «ليند» اومده تا در بانک شغلي بگيره؟
شما چه حقي داريد که اين سوال رو از من بکُنيد، آقايِ «کروگستاد»؟
شمايي که زيرِ دستِ !شوهرِ من کار ميکُنيد؟
.ولي چون پرسيديد، جوابش رو هم بشنويد. بله، ايشون اومده تا در بانک شغلي بگيره و اين رو هم بگم که خودِ من واسطه يِ کارش بودم. حالا کاملاً اطلاع پيدا کرديد؟
.پس من درست فکر کرده بودم
.بعضي اوقات آدم بايد از يک ذره نفوذي که داره استفاده کُنه ... وقتي آدم زن شد معنيش اين نيست که
،«وقتي يک نفر عضوِ زيردست شد، آقايِ «کروگستاد ... بايد دقت کُنه مبادا توهين کُنه به کسي که
به کسي که نفوذ داره؟ - .دقيقاً -
خانمِ «هلمر»، ممکنه لطف بفرماييد و نفوذِ خودتون رو در موردِ من هم بکار ببريد؟
منظورم اينه که ممکنه لطفاً کاري کُنيد که اين شغلِ کوچک و بي اهميتِ من رو ازم نگيرن؟
مقصودتون چيه؟ چه کسي ميخواد شغلِ شما رو از دستتون بگيره؟
اوه، خواهش ميکُنم !خودتون رو به اون راه نزنيد
من کاملاً ميدونم که دوستِ شما .علاقه يِ چنداني نداره ريختِ من رو در بانک ببينه
و به علاوه، کاملاً ميدونم بخاطرِ چه کسي .ميخوان من رو از بانک بيرون کُنن
هنوز دير نشده! بهتون توصيه ميکُنم که نفوذِ خودتون رو .برايِ جلوگيري از اين عمل بکار ببنديد
،«ولي آقايِ «کروگستاد !من نفوذي در خودم سراغ ندارم
درسته، ولي نه در اين مورد! من کِي به شما گفتم که در موضوعاتِ اينچنيني رويِ شوهرم نفوذي دارم؟
،من که باور نميکُنم جنابِ رئيسِ بانک !کمتر از ديگر شوهرها، رام کردني باشه
اگه بخوايد به شوهرم جسارت کُنيد !مجبور ميشم شما رو از خونه بيرون کُنم
من ديگه از شما ترس و وحشتي ندارم. به محضِ اينکه سال نو بشه .من خودم رو از زيرِ بارِ اين قرض خلاص ميکُنم
.اگر لازم بشه، من برايِ اين شغلِ کوچکي که در بانک دارم مبارزه ميکُنم .درست مثلِ اينکه بخوام از جانم دفاع کُنم
!بله، ظاهراً که اينطوره - .و اين هم بخاطرِ حقوق نيست. بلکه دليلِ ديگه اي داره -
بهتره بهتون بگم. لابد شما هم مثلِ همه يِ مردم ... اطلاع داريد که من چند سال پيش
متهم شدم به اينکه در حسابِ بانک .بي احتياطي کردم
موضوع به محاکمه نرسيد، ولي از اون وقت به بعد .تمامِ درها به رويِ من بسته شد
به اين جهت، همين کاري که شما .ازش اطلاع داريد رو پيش گرفتم
.اما حالا ميخوام لکه يِ اين ننگ رو از دامنم پاک کُنم .پسرهايِ من دارن بزرگ ميشن
و بخاطرِ اونها بايد سعي کُنم هر چه ميتونم .برايِ خودم حيثيت و آبرو در اين شهر کسب کُنم
اين شغلي که در بانک داشتم، اولين پله يِ .نردبانِ ترقيِ من محسوب ميشد
و حالا شوهرِ شما ميخواد من رو .از بالايِ اين نردبان به منجلاب پرت کُنه
.ولي باور کُنيد، آقايِ «کروگستاد»، من ابداً نميتونم بهتون کمکي بکُنم - !شايد برايِ اينه که نميخوايد؟ -
ولي من با وسايلي که در دست دارم .شما رو مجبور ميکُنم
يعني ميخوايد به شوهرم بگيد که من به شما مقروضم؟
... بالفرض که بهش گفتم
!کاملاً از جوانمردي به دوره
اگر شوهرم از اين سرِّ من آگاه بشه، سرّي که مايه يِ ... افتخار و خوشحاليِ من بوده، اون هم با چنين فضاحتي
... يعني از خودِ شما بشنوه
من وضعِ زشت و زننده اي .پيدا ميکُنم
!فقط زشت و زننده؟
.اصلاً مهم نيست! بفرماييد بهش بگيد! ولي برايِ خودِ شما بد ميشه !چون شوهرم ميفهمه که شما چه آدمِ متقلبي هستيد
شما از اين ميترسيد که در خانه وضعِ زشت و زننده اي پيدا کُنيد؟
اگر شوهرم متوجه بشه، البته هر چه از طلبِ شما باقي مونده باشه رو .فوراً پرداخت خواهد کرد، و ديگه ابداً به شما کاري نخواهيم داشت
.«گوش بديد، خانمِ «هلمر ... يا شما حافظه يِ خيلي بدي داريد
.يا شايد از معامله و کار و کسب کاملاً بي خبريد .پس مجبورم نکاتي رو بهتون توضيح بدم
وقتي شوهرتون ناخوش بود، شما اومديد .و 5 هزار کراون از من قرض کرديد
من قول دادم پول رو .به يک شرط برايِ شما فراهم کُنم
ظاهراً فکرِ شما در اون موقع بخاطرِ کسالتِ شوهرتون .به قدري مغشوش بوده که توجهي به شرايطِ قرارداد نکرديد
.من قول دادم پول رو به اين شرط فراهم کُنم که يک سند تنظيم کُنيم - .بله، و من هم امضاء کردم -
بسيار خُب، ولي زيرِ امضايِ شما چند سطر اضافه کردم .به اين مضمون که پدرِ شما صحتِ اين سند رو تضمين کُنه
.چون اين عبارت رو بايد پدرِ شما امضاء کرده باشه - !بايد؟! خُب امضاء کرده ديگه -
من سند رو به شما دادم .تا با پُست نزدِ پدرتون بفرستيد
و پنج يا شش روز بعد، شما سند رو ممهور به .امضايِ پدرتون آورديد و من پول رو بهتون دادم
خُب، مگه تا حالا مرتب نپرداختم؟ - .البته، چرا -
،ولي برگرديم به موضوعِ سند. از قرارِ معلوم اون روزها ايامِ بسيار سختي براتون بوده، خانمِ «هلمر»؟
پدرِ شما خيلي ناخوش بود، مگر نه؟ .و بلافاصله فوت شد
بگيد ببينم خانمِ «هلمر»، خاطرتون هست که پدرتون در چه تاريخي از دنيا رفت؟ مقصودم اينه که چندمِ ماه بود؟
.پدرم در 29 سپتامبر از دنيا رفت - .درسته. من خودم اين مسأله رو تحقيق کردم -
.بنابراين يک اشکال پيش مياد - !چه اشکالي که من اطلاع ندارم؟ -
: «اشکالي که عرض ميکُنم اينه، خانمِ «هلمر !پدرِ شما سند رو 3 روز بعد از مرگش امضاء کرده
.پدرِ شما در روزِ 29 سپتامبر از دنيا رفته
و حالا اينجا رو نگاه کُنيد. پدرِ شما زيرِ امضاءش .تاريخ رو دومِ اکتبر گذاشته. اين اشتباه غيرِ قابلِ قبوله
ميتونيد اين مشکل رو !حل کُنيد؟
،نکته يِ جالبِ توجه اينه که دومِ اکتبر و کلمه يِ سال .به دستخطِ پدرِ شما نوشته نشده
کسي تاريخ رو گذاشته .که من او رو خوب ميشناسم
،البته ميشه توضيح داد که پدرتون موقعِ امضايِ سند فراموش کرده .و شخصِ ديگري بجايِ او، قبل از اينکه از فوتش مطمئن باشه تاريخ رو اشتباه نوشته
.البته در اين کار ضرري متوجه کسي نيست .اما تمامِ اشکال مربوط به امضاءست
واقعاً پدرِ شما خودش اين سند رو امضاء کرد؟
!نه، خطِ پدرم نيست !من خودم اين رو امضاء کردم
اطلاع داريد که اقرار به اين کار، چقدر خطرناکه؟ - .چطور؟ شما پولتون رو به زودي خواهيد گرفت -
.اجازه بديد ازتون سوالي بپرسم چرا سند رو پيشِ پدرتون نفرستاديد؟
.ممکن نبود. چون پدرم سخت بيمار بود .نميتونستم بهش بگم که جانِ شوهرم در خطره
بهتر نبود از رفتن به خارجه بکُلي صرفنظر ميکرديد؟
نه، اين هم ممکن نبود. من با اين سفر .جانِ شوهرم رو ميخريدم
و هيچ به ذهنتون خطور نکرد که داريد من رو گول ميزنيد؟
من اصلاً راجع به شما !فکر نميکردم
من ازتون بيزار بودم چون شما !سنگ هايِ بزرگي جلويِ پايِ من مينداختيد
خانمِ «هلمر»، ظاهراً متوجه نيستيد .جُرمِ اين کاري که مرتکب شديد چيه
ولي ميتونم بهتون بگم اون کاري هم که موجبِ رسواييِ من شد .بدتر و بيشتر از اين کاري که شما کرديد نبوده
يعني ميخوايد بگيد اينقدر شجاع بوديد که برايِ نجاتِ خانمتون، جانِ خودتون رو به خطر انداختيد؟
.قانون هيچ توجهي به علتِ جُرم نداره - !پس بايد گفت قانون خيلي احمقانه تدوين ميشه -
.احمقانه يا غيرِ احمقانه، به هر حال شما رو با همين قانون محاکمه خواهند کرد .البته در صورتي که من اين سند رو به دادگاه تسليم کُنم
!من که اصلاً باور نميکُنم
مگه دختر اين حق رو نداره که رعايتِ پدرِ در حالِ مرگش رو بکُنه؟
زن نبايد جانِ شوهرش رو از خطرِ مرگ نجات بده؟
من از قانون سر در نميارم، ولي فکر ميکُنم بايد .قوانيني باشه که چنين کارهايي رو مجاز بدونه
!و شما از وجودِ چنين قوانيني اطلاع نداريد؟! شمايي که وکيل هستيد؟ !«پس بايد وکيلِ بي اطلاعي باشيد، آقايِ «کروگستاد
.شايد
ولي از مقرراتِ معاملاتي که بينِ من و شما .در جريان هست، خوب اطلاع دارم
.بسيار خُب .هر طور ميل داريد عمل کُنيد
،ولي بهتون اخطار ميکُنم، اگه برايِ بارِ دوم شغلم رو از دست بدم !شما هم در رديفِ امثالِ ما درخواهيد اومد
بچه ها کجا هستن، «آن-ماري»؟ - .بيرون دارن سورتمه بازي ميکُنن -
رويِ بخاري .قهوه يِ داغ حاضره
!«هلن»
.درخت رو بيار داخل
کجا بذارمش، خانم؟ - .اينجا، بذار وسطِ اتاق -
چيزِ ديگه اي لازم نداريد، خانم؟ - .نه، ممنونم. چيزِ ديگه اي لازم ندارم -
عزيزم، به اين زودي برگشتي؟
کسي اينجا نيومد؟
.اينجا؟ نه
«خيلي عجيبه! خودم ديدم که «کروگستاد .داشت از خونه بيرون ميرفت
اوه، آره، ديديش؟! فراموش کردم بهت بگم .کروگستاد» چند دقيقه اي اينجا بود»
نورا»، از رفتارت ميفهمم که «کروگستاد» اومده اينجا» .ازت تقاضا کُنه که سفارشش رو بکُني
و تو خيال داشتي وانمود کُني !که خودت ميخواي سفارشش رو بکُني
به همين دليل اومدنش به اين منزل رو .از من مخفي کردي
نورا»، چرا تويِ اين کار دخالت ميکُني؟» چرا با همچين مردي صحبت ميکُني و بهش قول ميدي؟
!و حتي به من دروغ هم ميگي مگه نگفتي هيچ کسي اينجا نيومد؟
مُرغِ خوشخوانِ من هرگز نبايد از اين کارها بکُنه! مُرغِ خوشخوان بايد !حنجره اش صاف و پاک باشه تا بتونه چهچهه بزنه. اينطور نيست؟
ديگه راجع به اين موضوع .حرفي نميزنيم
.اينجا چقدر گرم و راحته
من مشتاقانه در انتظارِ بالماسکه يِ .پس فردا شبِ منزلِ «استينبرگ» هستم
و من هم علاقه مندم ببينم ميخواي چه لباسي بپوشي .تا موردِ تحسينم واقع بشي
!اوه، چقدر بده
.لباسِ حسابي ندارم .به هر لباسي که فکر ميکُنم، نامناسبه
،نورا» کوچولويِ من» !اين موضوع رو حالا کشف کرده؟
توروالد»، خيلي کار داري؟»
اين کاغذها چيه؟ - .مربوط به کارِ بانک هستن -
رئيسِ سابق به من اختيار داده که در سازمان ... و کارمندانِ بانک هر تغييري ميخوام بدم
و کارها رو مطابقِ ميلِ خودم منظم کُنم. بايد در تعطيلاتِ عيد .و پيش از شروعِ سالِ کاريِ جديد، اين کارها رو انجام بدم
پس به اين دليل بود ... که «کروگستادِ» بيچاره
،اگه زياد گرفتار نبودي .«يه خواهشِ بزرگ ازت ميکردم، «توروالد
.خواهشت چيه؟ بگو ببينم - .هيچکس سليقه يِ تو رو نداره -
و من دوست دارم شبِ بالماسکه .لباسم قشنگ باشه
توروالد»، ميتوني وقتت رو صرفِ من کُني» و بهم بگي چه لباسي بپوشم؟
پس بالاخره خانم کوچولويِ من !مجبور شده تقاضايِ کمک کُنه؟
آره «توروالد»، من بدونِ کمکِ تو .ابداً نميتونم کاري انجام بدم
!بسيار خُب، حالا برات يه فکري ميکُنيم
.خيلي ازت ممنونم
بگو ببينم «توروالد»، اين کاري که کروگستاد» کرده، واقعاً خيلي بد بوده؟»
.جعلِ امضاء کرده ميدوني معنيِ اين کار چيه؟
.لابد از رويِ احتياج اين کار رو کرده - .يا شايد اونطور که گاهاً پيش مياد، از رويِ بي احتياطي و ندانم کاري -
من اينقدرها هم سنگدل نيستم که مردي رو فقط بخاطرِ .يک اشتباهي که در زندگيش مرتکب شده، محکوم کُنم
بسياري از اشخاص اگر به جُرمِ خودشون اعتراف کُنن .و مجازات بشن، ديگه مرتکبِ جُرم نخواهند شد
ولي «کروگستاد» چنين کاري نکرد. با نيرنگ و شيادي .از چنگِ قانون فرار کرد. و به همين دليله که ديگه هيچکس بهش اعتماد نداره
متوجه باش که مردِ مجرمي مثلِ «کروگستاد» مجبوره .به همه دروغ بگه و با همه کس با ريا و تقلب رفتار کُنه
بايد پيشِ بستگانش و حتي زن و بچه اش .به صورتِ خودش نقاب بزنه
و «نورا»، تأثيرِ اين امر .در بچه ها واقعاً وحشتناکه
چون در محيطي که دروغ و ريا حکمفرماست .زندگيِ خانوادگي مسموم ميشه
هر نفسي که بچه ها در اون خانه ميکِشن .پُره از شيطنت و جنايت
مطمئني، «توروالد»؟ - ... البته عزيزم، در دوره يِ وکالتِ دادگستري، اغلب به چشم ميديدم -
که تقريباً تمامِ افرادِ فاسد و شرور .مادرانِ دروغگو داشتن
چرا فقط مادر؟
همه معتقدن که نفوذِ مادر .در بچه خيلي زياده
.البته پدر هم در تربيتِ طفل بي تأثير نيست .هر وکيلِ دادگستري اين حقايق رو خوب ميدونه
اين «کروگستاد»، مرتب افکارِ بچه هاش رو .با زهرِ دروغ و دغل مسموم کرده
به همين جهته که معتقدم .او بکُلي منحرفه
و به اين جهته که «نورا» کوچولويِ عزيزِ من بايد قول بده !که بخاطرِ او، از من تقاضايي نکُنه. پس بيا با من دست بده
!بسيار خُب !ديگه تمام شد
.من مطمئنم که نميتونم باهاش کار کُنم .هر وقت با اين اشخاص معاشرت دارم جسماً مريض ميشم
!چقدر اينجا گرمه .و من خيلي کار دارم
.من هم بايد مقداري از اين اوراق رو قبل از شام بخونم .راجع به لباست هم بايد فکري بکُنم
و يک چيز هم دارم که لايِ زرورق پيچيدم .و ميخوام به درخت آويزون کُنم
مُرغِ خوش نغمه يِ !زيبايِ من
بچه ها خيلي اصرار و التماس ميکُنن .که دو سه دقيقه بيان اينجا پيشِ شما خانم
.نه، نه، نه! نذار بيان !«اونها رو پيشِ خودت نگه دار، «ماري
بالاخره جعبه يِ لباسِ .بالماسکه رو پيدا کردم
اما خيال نميکُنم .کاملاً مرتب باشه
!دلم ميخواد هزار تکه اش کُنم - .اوه، نه! درست کردنش خيلي آسونه. فقط کمي حوصله ميخواد -
آره، ميرم از خانمِ «ليند» خواهش کُنم .بياد بهم کمک کُنه
دوباره ميخوايد بريد بيرون؟ تويِ اين هوايِ بد؟ .سرما ميخوريد، خانم. ناخوش ميشيد
اتفاقاتِ بدتر از اين هم !ممکنه رُخ بده
بچه ها چکار ميکُنن؟
طفلک ها دارن با اسباب بازي هايِ ... عيدشون بازي ميکُنن، اما
سراغِ من رو نميگيرن؟ - .اينقدر بهتون عادت کردن که ميل دارن شما دائم کنارشون باشين -
اما من ديگه نميتونم مثلِ قبلاً .زياد کنارشون باشم
.بچه هايِ کوچيک خيلي زود به همه چيز عادت ميکُنن - واقعاً؟ -
راستي، فکر ميکُني اگه مادرشون بره و ديگه برنگرده، فراموشش ميکُنن؟
!پناه بر خدا !برنگرده؟
دايه جان، مدتيه که در اين فکرم تو چطور دلت اومد بچه ات رو به دستِ اشخاصِ ناشناس بسپاري؟
مجبور بودم. برايِ اينکه ميخواستم !پرستارِ بچه هايِ «نورا» خانم باشم
البته، اما چطور دلت راضي شد؟
.مجبور بودم قبول کُنم
زنِ فقيري که گمراه هم شده باشه چاره اي جز اين نداره. و مردي که .باعثِ گمراهيش بود حاضر نشد يک قدم برايِ کمک به بچه اش برداره
لابد حالا دخترت تو رو .بکُلي فراموش کرده
ابداً خانم، فراموش نکرده. هم وقتي ميخواستن او رو تعميد کُنن .و هم وقتي ميخواست عروسي کُنه به من نامه نوشت
.دايه جان، وقتي بچه بودم تو برام مادرِ خوبي بودي - .نورا» کوچولو مادري غير از من نداشت» -
،اگه بچه هايِ کوچيکِ من مادر نداشتن ... اطمينان دارم که تو
!اوه، اين چرنديات چيه من دارم ميگم؟ .برو پيشِ بچه ها
فردا ميبيني که با اين لباس .چقدر زيبا ميشم
مطمئنم که هيچکس فردا شب در مجلسِ رقص .به زيباييِ شما نخواهد بود
!«اوه، تو هستي، «کريستين
کسِ ديگه اي تويِ سرسرا نيست؟ - .نه -
.چه خوب کردي اومدي - .به من گفتن اومده بودي سراغم -
.آره، از درِ منزلت عبور ميکردم .ميخواستم ازت خواهش کُنم بهم کمک کُني
،فردا شب در منزلِ کنسول «استينبورگ» که همين بالاست .مجلسِ رقص و بالماسکه ست
«توروالد» دلش ميخواد من با لباسِ دخترانِ ماهيگيرِ «ناپل» .رقصِ «تارانتِلا» رو که در «کاپري» ياد گرفتم برقصم
!خُب، پس قراره حسابي غوغا کُني - .آره، «توروالد» اينطور دلش ميخواد -
.ببين، اين هم لباسش ... اما حالا پاره شده و نميدونم چطور
.ميشه درستش کرد. فقط يکي دو جا سجافش شکافته .تنها چيزي که لازم داريم، نخ و سوزن-ه
.خيلي ازت ممنونم
حالا فردا شب ميخواي اين لباس رو بپوشي، «نورا»؟
من چند دقيقه قبل از رقص ميام اينجا .تا تو رو در لباسِ قشنگت ببينم
.راستي، فراموش کردم ازت تشکر کُنم .ديشب به من خيلي خوش گذشت
اوه، ديشب مثلِ شب هايِ ديگه .چندان خوش نبوديم
بايد زودتر به شهر مي اومدي، «کريستين». «توروالد» خيلي خوب .ميدونه که چطور بايد تويِ خونه همه رو خوشحال کُنه
!خودت هم همينطور .تو هم اين رو از پدرت ارث بُردي
«بگو ببينم «نورا»، اين آقايِ دکتر «رانک هميشه مثلِ ديشب محزون و غمناکه؟
نه، ديشب کاملاً پيدا بود .که غصه داره
.دکتر «رانک» به يه مرضِ خطرناک مبتلاست .طفلک، سلِ استخوان داره، ستونِ فقرات
پدرش مردِ خيلي بدي بوده. در خانم بازي .و اينطور کارهايِ بد افراط ميکرده
به همين دليل بچه اش از کودکي بيمار بوده. ميفهمي؟ - اما «نورا» جان، بگو ببينم تو اين اطلاعات رو از کجا آوردي؟ -
اوه، وقتي آدم 3 تا بچه يِ کوچيک داره ... گاهي اشخاص به ديدنش ميان
.کساني که راجع به مسائلِ طبي اطلاعاتي دارن .و راجع به اين چيزها صحبت ميکُنن
دکتر «رانک» هر روز مياد اينجا؟ - .بله. هر روز مرتباً مياد اينجا -
.رفيقِ صميميِ «توروالد»-ه. از بچگي با هم دوست بودن .و با من هم خيلي دوسته
«ميشه گفت دکتر «رانک .يکي از اعضايِ خانواده يِ ماست
بگو ببينم، خيال ميکُني آدمِ واقعاً صاف و پاکي باشه؟ منظورم اينه از اون مردهايي نيست که بي مورد از آدم تعريف ميکُنن؟
.ابداً، برعکس چرا همچين فکري ميکُني؟
،وقتي ديروز من رو بهش معرفي کردي .گفت مکرراً اسمِ من رو تويِ اين خانه شنيده
.اما بعداً متوجه شدم که شوهرت اصلاً من رو نميشناسه پس دکتر «رانک» چطور ميتونست ...؟
.توروالد» خيلي به من علاقمنده» .ميل داره که من فقط مالِ خودش باشم
.اين حرفيه که خودش ميزنه
اوايلِ عروسيمون هر وقت من اسمِ يکي از آشناهايِ !قديمم رو ميبُردم، طوري حسادت ميکرد که نميدوني
به همين علت، من ديگه .اسمِ هيچکس رو پيشش نميبُردم
.اما با دکتر «رانک» اغلب از اين صحبت ها ميکُنم .چون دوست داره بشنوه
.گوش بده «نورا»، تو نسبت به من هنوز خيلي بچه هستي .من، هم سنم از تو بيشتره و هم تجربه و اطلاعاتم
!پس بذار بهت بگم. تو بايد با دکتر «رانک» بکُلي قطعِ رابطه کُني - !چکار بايد بکُنم؟ -
... آخه ديروز از يه پيرمردِ پولدار صحبت ميکردي و - .درسته، اما متأسفانه همچين کسي وجود نداره -
دکتر «رانک» پولداره؟ - .بله، پولداره -
!کسي رو هم که نداره؟ !و هر روز هم اينجاست؟
آخه چطور ممکنه يه آدمِ تربيت شده !اينقدر بي ملاحظه باشه؟
خودت رو به نفهمي نزن، «نورا»! خيال ميکُني نميتونم حدس بزنم که 5 هزار کراون رو کي بهت قرض داده؟
!مگه ديوانه شدي؟
چطور ميتوني همچين فکري بکُني؟! اون هم درباره يِ !کسي که دوستِ خانواده يِ ماست و هر روز به ديدنمون مياد
پس واقعاً او نبوده؟ - .نه، بهت اطمينان ميدم -
و به علاوه، اون موقع پولي نداشت .که به من قرض بده. بعداً پولدار شد
،من خيال ميکُنم اين هم به نفعِ تو بوده .نورا» جان»
!نه، فکرِ دکتر «رانک» هرگز به مغزِ من خطور نکرده ... هر چند مطمئنم اگه ازش تقاضا ميکردم
!اما البته نميکُني - !البته که نميکُنم -
!ولي بايد موضوعِ قرض رو حل و فصل کُنم .اصلاً مردها اين کارها رو بهتر از زن ها انجام ميدن
!اون مرد اگه شوهرِ آدم باشه، چرا - !چرند نگو -
وقتي آدم قرضش رو تمام و کمال بپردازه سندش رو پس ميدن، مگه نه؟
و اونوقت آدم ميتونه سند رو هزار تکه بکُنه !و بسوزونه. اون ورق کاغذِ کثيف رو
نورا»، تو يه چيزي رو» .از من پنهان ميکُني
قيافه ام اينطور نشون ميده؟ - .«از ديروز صبح تا حالا اتفاقي برات افتاده. بگو چيه، «نورا -
هيس! «توروالد» داره مياد. ميل داري چند دقيقه بري تويِ اتاقِ بچه ها؟ .توروالد» از خياطي و دوخت و دوز زياد خوشش نمياد»
البته، ولي تا اين راز رو به من نگي .از اينجا نميرم
،خيلي منتظرت بودم برگردي منزل !توروالد» جان»
اون خياط بود اينجا؟ - .نه، «کريستين» بود -
داره بهم کمک ميکُنه .لباسم رو درست کُنم
!فردا شب ميبيني که چه لباسِ قشنگي ميشه - فکرِ خوبي بود کردم، نه؟ -
بله، اما خوبيش به اين بود که من هم حرفِ تو رو .راجع به رقصِ «تارانتِلا» قبول کردم
!خوبيش! اينکه هر چي شوهرت ميخواد انجام ميدي؟ .دخترکِ بي عقل، مطمئنم چيزي که ميخواي بگي، اين نيست
لابد ميخواي لباست رو امتحان کُني؟ - و تو هم ميخواي کار کُني؟ -
،آره جانم. ببين .همين الان دارم از بانک ميام
اگه سنجاب کوچولويِ تو ... ازت خواهشي داشته باشه
!انجامش ميدي، آره؟ - .اول بايد بدونم چه خواهشي هست -
اگه اين خواهش رو انجام بدي، سنجابِ قشنگِ تو .خوشحال ميشه و هر کاري بخواي برات ميکُنه
.چکاوکِ زيبايِ تو از صبح تا شب چهچهه ميزنه و نغمه سرايي ميکُنه - .چکاوکِ زيبايِ من در هر حال اين کار رو ميکُنه -
شب هايِ مهتابي مثلِ پري .«برات ميرقصه، «توروالد
نورا»، مسلماً خواهشي که امروز صبح کردي رو نميخواي تکرار کُني؟» - !چرا «توروالد»، بهت التماس ميکُنم -
واقعاً جرأتش رو داري که دوباره اين موضوع رو پيش بکِشي؟
آره عزيزم. بايد به خاطرِ من بذاري .کروگستاد» در بانک سرِ کارش بمونه»
ولي «نورا» جان، اين همون پُستيه .که برايِ خانمِ «ليند» در نظر دارم
ولي ميتوني يه کارمندِ ديگه رو !در عوضِ «کروگستاد» اخراج کُني
داري لجاجتِ عجيبي !به خرج ميدي
... چون بدونِ فکر و مشورت بهش قول دادي، حالا از من انتظار داري - .علتش اين نيست، «توروالد». بخاطرِ خودته که اصرار ميکُنم -
خودت گفتي که اين مرد .در روزنامه هايِ مبتذل چيز مينويسه
!ممکنه بهت هزار جور بد و ناسزا بگه !من خيلي ازش ميترسم
.صحيح! تو از خاطراتِ گذشته ميترسي لابد به پدرت فکر ميکُني؟
آره جانم. يادت مياد اين مردمِ بدجنس چه چيزهايي راجع به پدرم تويِ روزنامه ها نوشتن و چه تهمت ها بهش زدن؟
اگه وزارتخانه، تو رو برايِ تحقيق نفرستاده بود و اگه تو .بهش کمک نکرده بودي، مطمئناً او رو از اداره اخراج ميکردن
نورا» جان، عزيزم، بينِ پدرت و من» .تفاوتِ خيلي زيادي وجود داره
.پدرِ تو کاملاً هم بيگناه نبود. ولي هيچکسي به من سوءظن نداره .و اميدوارم تا وقتي در رأسِ اين اداره هستم، خوشنام باقي بمونم
ولي هيچکس نميتونه پيشبيني کُنه .که اين بدجنس ها چه نيرنگ هايي در آستين دارن
ما بايد در اين خونه راحت و آسوده و فارغ از هر نوع ناراحتي .در صلح و صفا زندگي کُنيم. تو و من و بچه ها
و به سببِ همين شفاعت و اصرارِ توست .که برايِ من مشکله او رو نگه بدارم
الان در بانک همه ميدونن که من ميخوام .کروگستاد» رو اخراج کُنم»
اگه شايع بشه که رئيسِ جديدِ بانک ... به حرفِ خانمش تغييرِ عقيده و تصميم ميده
!حالا اگر بگن مگه چي ميشه؟ - !برايِ تو که حرفت به کُرسي ميشينه طوري نميشه -
واقعاً تصور ميکُني من خوشم مياد آلتِ خنده و تمسخرِ کارمندها بشم؟ ميخواي برن پُشتِ سرم بگن که تحتِ نفوذِ ديگران قرار ميگيرم؟
و طولي نميکِشه که .به عواقبش گرفتار ميشم
و به علاوه، غيرِ ممکنه تا وقتي من رئيسِ بانک هستم .کروگستاد» رو پيشِ خودم نگه بدارم»
.شايد اگه لازم بشه بتونم از نقص هايِ اخلاقيش صرفنظر کُنم .و شنيدم که کارمندِ قابلي هم هست
اما من او رو .از دوره يِ مدرسه ميشناسم
،يکي از اون دوستي هايِ ناميمونِ دوره يِ جواني .که هر وقت يادم مياد، مثلِ کابوس رنجم ميده
ميتونم واضح بهت بگم. او من رو .با اسمِ کوچيک صدا ميکُنه
اين آدم به قدري گستاخه که در حضورِ ديگران .اين موضوع رو مخفي نگه نميداره
برعکس، خيال ميکُنه داره کارِ درستي ميکُنه که با من .خودماني حرف ميزنه! و اين من رو خيلي ناراحت ميکُنه
اين به موقعيتِ من در بانک .لطمه ميزنه
توروالد»، خيال نميکُنم اين حرفي» !که ميزني رو، خودت واقعاً قبول داشته باشي
!خيال نميکُني؟ !چرا خيال نميکُني؟
.آدم بايد فکرش خيلي کوچک و محدود باشه که اين حرف ها رو بزنه - !منظورت چيه : "کوچک و محدود باشه"؟ -
!پس خيال ميکُني من فکرم کوچک و محدوده؟ - ... نه، درست برعکس. به همين دليله که -
،تو ميگي من فکرم کوچک و محدوده !پس لابد خودم هم کوچک و حقيرم! کوچک و حقير
.من بايد به اين موضوع خاتمه بدم !«هلن»! «هلن»
چکار ميخواي بکُني؟ - .ميخوام اين قضيه رو خاتمه بدم -
گوش کُن. اين نامه رو بگير. فوراً برو پايين .کسي رو پيدا کُن که اين نامه رو برسونه
!بفرماييد، خانمِ سمج
توروالد»، اين نامه راجع به چي بود؟» - !«اخراجِ «کروگستاد -
،صداش کُن برگرده !«توروالد»
،به خاطرِ من، به خاطرِ خودت !به خاطرِ بچه ها
.ديگه دير شده
.آره، ديگه دير شده
نورا»يِ عزيزم، هر چند» ... اين ناراحتي و اضطرابِ تو
،توهين به منه .اما من تو رو عفو ميکُنم
بله، توهينه! اين توهين نيست که من !از انتقامِ يک وکيلِ گرسنه بترسم؟
.ولي در هر صورت، من اين خطايِ تو رو ميبخشم .چون ميدونم دليلش عشق و علاقه يِ زياديه که به من داري
.بايد هم اينطور باشه، «نورا»يِ عزيزم .ديگه فکرش رو نکُن
.مطمئن باش در موقعِ لزوم، من هم قدرت و جسارت دارم .و مسئوليتِ عواقبِ اين کار رو کاملاً بر عهده ميگيرم
منظورت چيه؟ - .همين! مسئوليتِ عواقبِ اين کار رو -
.ابداً! تو هرگز مجبور نخواهي شد
بسيار خُب، پس مثلِ زن و شوهر .مسئوليت رو بينِ خودمون قسمت ميکُنيم
!حالا از دستِ من راضي هستي؟
بيا جانم! نميخواد ديگه !مثلِ کبوترِ شکار شده بترسي
حالا بايد بري و .زدنِ دايره زنگيت رو تمرين کُني
من ميرم تويِ دفترم و درها رو .محکم ميبندم تا چيزي نشنوم
هر وقت «رانک» اومد .بهش بگو من کجا هستم
.«سلام، دکتر «رانک .من صدايِ زنگِ شما رو ميشناسم
.اما فعلاً نبايد پيشِ «توروالد» بريد .به گمونم الان کار داشته باشه
شما چطور؟
.ميدونيد که من هميشه برايِ پذيرايي از شما وقت دارم - .متشکرم -
بايد از اين محبتتون تا جايي که .فرصت دارم استفاده کُنم
: منظورتون چيه که ميگيد تا جايي که فرصت دارم"؟"
بله، مگر از حرفي که زدم ترسيديد؟
نه، ولي حرفتون .به نظرم عجيب اومد
مگه انتظارِ اتفاقِ تازه اي داريد؟
.چيزي نيست. اتفاقي ست که سال ها منتظرش بودم .ولي فکر نميکردم به اين زودي رُخ بده
چه اتفاقي؟
،«دکتر «رانک .بايد حتماً به من بگيد
.کارِ من ديگه تمامه .علاجي هم نداره
پس مربوط به خودتونه؟ - پس ميخوايد راجع به کي باشه؟ چه لزومي داره آدم به خودش دروغ بگه؟ -
حالِ خودِ من از حالِ .تمامِ مريض هام بدتره
.در اين چند روزه به حسابِ عمرم رسيدگي کردم !و معلوم شد در حالِ ورشکستگيه
شايد يک ماه هم طول نکِشه که بدنم .در سردابِ گور در شرفِ پوسيدن باشه
!چه حرف هايِ زشت و ترسناکي ميزنيد - .قيافه يِ مرگ هم خيلي زشت و کريه هست -
من فقط يک آزمايشِ ديگه .بايد از خودم بکُنم
و بعد از اين آزمايش معلوم خواهد شد .که اون ساعتِ بحراني کِي نزديک ميشه
مطلبي بود که .ميخواستم بهتون بگم
هلمر» به قدري طبعِ شريفي داره» .که از ديدنِ چيزهايِ هولناک احتراز ميکُنه
ميل ندارم موقعي که در حالِ احتضارم .به ديدنِ من بياد. نه، ميل ندارم بياد
همين که مطمئن شدم ساعتِ معهود داره نزديک ميشه، کارتِ ويزيتم رو .برايِ شما ميفرستم و رويِ اون يک صليبِ سياه ميکِشم
اونوقت شما متوجه ميشيد .که پايانِ زشتِ اين ماجرا نزديک شده
.شما امروز خيلي حرف هايِ بي معني ميزنيد .ولي من ميل داشتم شما برعکس بشاش و خوشحال باشيد
با هيولايِ مرگ !که جلويِ چشمم ميبينم؟
آيا اين عدالته که آدم اينطور کفاره يِ گناهانِ ديگران رو بده؟
!داريد چرند ميگيد
اوه، تمامِ اينها .يک شوخيِ بزرگ بيشتر نيست
ستونِ فقراتِ منِ بيچاره بايد بخاطرِ تفريحات .و خوشگذراني هايِ پدرم به اين درد دچار بشه
منظورتون اينه که پدرتون مارچوبه و نانِ استرازبورگ خيلي دوست داشته؟
.بله، و دنبلان - .و لابد صدف هم دوست داشته -
.بله، قطعاً صدف دوست داشته
به ويژه همراه با .شرابِ پورتو و شامپاين
خيلي تأسف آوره که چيزهايِ به اين خوبي .مزاحمِ ستونِ فقراتِ آدم بشه
مخصوصاً وقتي مزاحمِ ستونِ فقراتِ کساني بشه .که از اونها لذتي هم نبُرده باشن
چرا ميخنديد؟ - .شما داريد ميخنديد -
،نه، شما بوديد که خنديديد .«دکتر «رانک
شما باهوش تر از اوني هستيد .که فکر ميکردم
امروز حالِ من !برايِ چرند گفتن مساعده
.دکتر «رانک»، دوستِ عزيز .مرگ نبايد شما رو از من و «توروالد» بگيره
.چيزي نيست. زود فراموش ميکُنيد .از دل برود هر آنکه از ديده برفت
شما با اشخاصِ تازه ... آشنا ميشيد و اونوقت
کي دوستِ تازه ميگيره؟ - .«هر دويِ شما. هم شما و هم «هلمر -
!اصلاً ظاهراً خودِ شما از همين حالا شروع کردين !ديشب اين خانمِ «ليند» اينجا چي ميخواست؟
اوه، ميخوايد بگيد به «کريستينِ» بيچاره حسادت ميکُنيد؟ - !بله، حسادت ميکُنم -
چون وقتي رفتم، اين خانم جايِ من رو ... تويِ اين خانه ميگيره. اين زن
!اينقدر بلند حرف نزنيد! تويِ اون اتاقه! ميشنوه - !پس امروز هم اينجاست؟! نگفتم؟ -
.فقط اومده لباسِ من رو بدوزه .حرفتون کاملاً بي معنيه
،خواهش ميکُنم معقول باشيد .«دکتر «رانک
فردا خواهيد ديد .چقدر خوب ميرقصم
و اونوقت ميتونيد پيشِ خودتون تصور کُنيد .که تمامش فقط بخاطرِ شماست
.و البته، بخاطرِ «توروالد» هم
.دکتر «رانک»، بياييد بشينيد اينجا .ميخوام يه چيزي بهتون نشون بدم
جورابِ ابريشمي؟ - .بله، جورابِ پا نما -
قشنگه، مگه نه؟
،الان اينجا خيلي تاريکه ... ولي فردا
بايد فقط به قسمتِ !مربوط به پا نگاه کُنيد
ولي خُب، ميتونيد !بقيه اش رو هم ببينيد
!چرا اينطور با ترديد به من نگاه ميکُنيد؟ !خيال نميکُنيد اندازه يِ پايِ من باشه؟
در اين خصوص نميتونم .اظهارِ عقيده بکُنم
!خجالت داره !اين هم مجازاتتون
چيزِ قشنگِ ديگري هم هست !که ببينم؟
بخاطرِ اين شيطنتي که کرديد !هيچ چيزِ ديگه اي ندارم بهتون نشون بدم
وقتي با اين صميميت پهلويِ شما ميشينم ... و باهاتون حرف ميزنم، نميتونم تصور کُنم که
اگر تويِ اين خانه نيومده بودم .چطور ميشد
.خيال ميکُنم شما کاملاً خودتون رو از ما ميدونيد - !... اونوقت آدم مجبور باشه همه رو بگذاره و بره -
و نتونه لااقل چيزي به عنوانِ .قدرداني و تشکر از خودش باقي بگذاره
هيچ چيز، فقط يک جايِ خالي .که هر کس ميتونه اون رو پُر کُنه
حالا اگه من ازتون ... خواهش کُنم که
برايِ اثباتِ دوستي تون يه کارِ مهم واسم بکُنيد، چي؟
ميشه لااقل يک بار اين افتخار رو به من بديد؟ - .ولي شما هنوز نميدونيد من چي ميخوام -
نه، نميتونم بگم. خواهشي که .ميخوام بکُنم خيلي بزرگه
،تقاضايِ کمک و راهنمايي و محبت .هر سه با همديگه ست
هر چه بزرگتر بهتر! من نميتونم حدس بزنم .که خواهشِ شما چيه. پس بفرماييد بگيد
به من اطمينان نداريد؟
بيش از اونچه تصور ميکُنيد .بهتون اطمينان دارم
ميدونم که شما بهترين .و مطمئن ترين دوستِ من هستيد
به همين دليله .که ميخوام بهتون بگم
ميدونيد چيه، دکتر «رانک»؟ يه کاري هست .که شما بايد مانع بشيد من بکُنم
«شما ميدونيد «توروالد .چقدر به من علاقه منده
حتي از جانش هم .در راه من مضايقه نميکُنه
نورا»، خيال ميکُنيد» ... او تنها کسيه که
او تنها کسيه که حاضره جانِ خودش رو در راه شما بده؟
.من مصمم بودم قبل از رفتنم اين مطلب رو بهتون بگم .و هرگز فرصتي بهتر از اين پيش نمياد
،حالا کاملاً ميدونيد .«نورا»
و مطمئن باشيد که به من .بيش از هر کس ميتونيد اطمينان داشته باشيد
.هلن»، چراغ رو بيار»
اين واقعاً از شما !قبيح بود
اينکه من شما رو بيش از هر کسِ ديگه دوست دارم ... قبيحه؟
.نه، به زبون آوردنشه که قبيحه ... اصلاً هيچ لازم نبود که
مقصودتون چيه؟ شما ميدونستيد؟
.نورا» ... خانمِ «هلمر» ... خواهش ميکُنم بگيد» شما احساسش کرده بوديد؟
!آخه من از کجا ممکنه بدونم؟ .واقعاً نميتونم بگم
،فکر نميکردم شما اينقدر خام باشيد .«دکتر «رانک
معاشرتِ ما با هم .خيلي با لطف و مطبوع بود
.به هر صورت حالا ديگه ميدونيد .ميدونيد که جسم و جانِ من در اختيارِ شماست
حالا ميل داريد خواهشتون رو بگيد؟
!بگم؟! حالا ديگه؟ - .خواهش ميکُنم بگيد چي ميخوايد -
.حالا ديگه نميتونم بگم - .چرا ميتونيد! خواهش ميکُنم من رو اينطور مجازات نکُنيد -
.اجازه بديد هر کاري از دستم برمياد براتون انجام بدم - .حالا ديگه نميتونيد برايِ من کاري انجام بديد -
و به علاوه، من ديگه .احتياجي به کمک ندارم
خواهيد ديد که تمامِ اين حرف ها .جز يه خيالِ واهي، چيزِ ديگه اي نيست
،شما واقعاً آدمِ خوبي هستيد .«دکتر «رانک
،حالا که چراغ اينجاست !خجالت نميکِشيد؟
... ابداً! حالا ديگه شايد بهتر باشه که من برم !برايِ هميشه
.نه، برايِ هميشه نمي رين .البته که بايد مثلِ سابق با ما رفت و آمد بکُنيد
.ميدونيد که «توروالد» بدونِ شما نميتونه زندگي کُنه - بله، اما شما چطور؟ -
اوه، ميدونيد من هميشه خيلي خوشحال ميشم .که با شما ملاقات کُنم
همينه که هميشه من رو .به اشتباه انداخته
... من تصور ميکردم که شما
،به همون اندازه اي که ميل داريد با «هلمر» باشيد .ميل داريد با من هم باشيد
،بله، ميدونيد ... آدم يک کسي رو دوست داره
ولي از معاشرت با ديگران .خوشش مياد
بله، در اين حرف .حقيقتي هست
،مثلاً وقتي من دخترِ خانه بودم .پدرم رو بيشتر از همه دوست داشتم
ولي خوشم ميومد که پنهاني .به اتاقِ خدمتکارها برم
،چون اونها هرگز در بندِ نصيحت کردنم نبودن. و به علاوه .حرف هايي ميزدن که شنيدنش برايِ من خيلي تفريح داشت
!صحيح! پس من جايِ اونها رو گرفتم
،نه، دکتر «رانک»، دوستِ عزيزم .من اصلاً قصدم اين نبود
«منظورم اينه که با «توروالد .درست به زندگي با پدرم شباهت داره
اتفاقِ بدي افتاده؟
... نه، نه، ابداً اتفاقِ بدي نيفتاده. فقط .يعني راجع به لباسِ تازه يِ منه
چي؟ ولي لباسِ شما که اونجاست؟ - .بله، اين يکي، بله. ولي اين يه لباسِ ديگه ست -
.تازه سفارش دادم
.توروالد» نبايد از اين موضوع اطلاع پيدا کُنه» - !آها! پس اينه رازِ بزرگِ شما -
البته، حالا ميتونيد بريد .«پيشِ «توروالد
.هر چقدر ميتونيد تويِ اتاقش نگهش داريد اينجا نياد - .نگران نباشيد. نميگذارم بياد -
و حالا تويِ آشپزخانه منتظرِ جوابه؟
بهش نگفتي من مهمان دارم؟ - .چرا خانم، ولي فايده نداشت -
ميگه تا خانم رو نبينم .از اينجا نميرم
.بسيار خُب، بگو بياد تو. ولي بي صدا .هلن»، مبادا به کسي بگي»
.ميخوام شوهرم رو غافلگير کُنم - .چَشم، متوجه شدم -
.آهسته حرف بزنيد. شوهرم منزله - .چيزِ مهمي نيست -
چي ميخوايد؟ - .ازتون چند سوال داشتم -
لابد ميدونيد که بالاخره حُکمِ اخراجم از بانک رو فرستادن؟
.«نتونستم جلوش رو بگيرم، آقايِ «کروگستاد .هر چه در توان داشتم ازتون طرفداري کردم، ولي نشد
پس شوهرِ شما به همين کمي دوستتون داره؟ عليرغمِ اينکه ... عاقبتِ کار رو ميدونه باز هم جرأت ميکُنه که
خيال ميکُنيد اصلاً ممکن بود از اين موضوع اطلاع داشته باشه؟
نه، اگه اطلاع داشت و اين جرأت و جسارت رو !به خرج ميداد که «توروالدِ» عزيزِ خودمون نبود
.خواهش ميکُنم رعايتِ احترامِ شوهرم رو بکُنيد - .البته ايشون شايسته يِ کمالِ احترام هستن -
ولي تصور ميکُنم حالا که با چنين دقتي اصرار داريد اين راز فاش نشه به اين علته که امروز اطلاعِ شما از عواقبِ اين اشتباه بيشتر از ديروزه؟
.بيش از اونچه که شما بتونيد به من ياد بديد - !بله، مخصوصاً از وکيلِ بد و نالايقي مثلِ من -
حالا از من چي ميخوايد؟
.فقط ميخواستم ببينم حالتون چطوره .امروز از صبح تا حالا راجع به شما فکر ميکردم
حتي يک تنزيل خوار و يک وکيلِ بي ارزش مثلِ من هم .ممکنه ذره اي احساس داشته باشه
!پس نشون بديد !فکرِ بچه هام رو بکُنيد
مگه شما و شوهرتون !فکرِ بچه هايِ من رو کرديد؟
حالا لازم نيست .در اين خصوص بحث کُنيم
فقط ميخواستم بهتون بگم که لازم نيست .اين موضوع رو خيلي جدي بگيريد
فعلاً قصد ندارم .ازتون شکايت کُنم
!نه، البته که نميکُنيد! مطمئن بودم - .ميشه اين موضوع رو در کمالِ دوستي حل کرد -
اين راز بينِ ما سه نفر .محفوظ مي مونه
!شوهرم ابداً نبايد اطلاع پيدا کُنه - چطور ممکنه؟ ميتونيد مابقيِ بدهيِ خودتون رو بپردازيد؟ -
شايد بتونيد به وسيله اي همين امروز و فردا پولي بدست بياريد؟ - .نه، هيچ وسيله اي سراغ ندارم -
به هر حال فعلاً هم فايده اي نداره. حتي اگه .يک بغل پول به من بديد، باز هم سندِ تون رو پس نميدم
خواهش ميکُنم بگيد ميخوايد با اون سند چکار کُنيد؟
.فقط پيشِ خودم نگهش ميدارم .در اختيارِ خودم خواهد بود
بنابراين اگه فکرِ عواقبِ اين کار ... شما رو مجبور کرده باشه که تصميماتِ بدي بگيريد
.فرض کُنيد گرفته ام - ... اگه تصميم گرفتين شوهر و بچه هاتون رو وِل کُنيد و متواري بشيد -
... يا حتي اگه تصميمِ خطرناکتري گرفتين - از کجا فهميديد؟ -
.تصميمتون رو عوض کُنيد
از کجا اطلاع داشتيد که چنين تصميمي گرفتم؟
اغلبِ ما در ابتدا .همين تصميم رو ميگيريم
من خودم هم همين تصميم رو گرفتم .ولي جرأتِ عملي کردنش رو نداشتم
.من هم جرأتش رو ندارم - .نه، شما هم نداريد. شما هم جرأتش رو نداريد -
!نه، ندارم، ندارم
به علاوه، اين يه کارِ جنون آميزه. به محضِ اينکه .دعوايِ تويِ خانه تمام شد، همه يِ ناراحتيها رفع ميشه
.من برايِ شوهرتون نامه اي نوشتم که در جيبمه .با لحنِ بسيار نرم و ملايم تمامِ مطالب رو شرح دادم
.نبايد اين نامه به دستش برسه. پاره اش کُنيد .من سعي ميکُنم به هر وسيله اي که شده پول رو فراهم کُنم
اون پولي که مقروضم نه! بگيد ببينم انتظار داريد چه مبلغي از شوهرم بگيريد؟
!من از شوهرتون يک شاهي هم تقاضا نکردم .بهتون ميگم چي ميخوام
.ميخوام اعاده حيثيتِ از دستِ رفته ام رو بکُنم. ميخوام ترقي کُنم .و شوهرِ شما بايد در اين مورد به من کمک کُنه
،در يک سال و نيمِ گذشته من هيچ کاري که برخلافِ شرف و انسانيت باشه نکردم .و در تمامِ اين مدت با مشکلاتِ زندگي مبارزه کردم
خوشحال بودم که قدم به قدم جلو ميرم، اما حالا که .من رو بيرون کردن، ديگه حاضر نيستم به شغلِ سابق برگردم
.ميخوام دوباره به بانک برگردم، ولي در مقامِ بالاتر .شوهرِ شما بايد چنين شغلي برايِ من در نظر بگيره
.ولي هرگز اين کار رو نميکُنه - .ميکُنه! من خوب ميشناسمش. جرأتِ مخالفت نداره -
پس از اينکه به بانک برگشتم و مدتي باهاش کار کردم .خواهيد ديد که بعد از يک سال من معاونِ بانک خواهم بود
،اونوقت «نيلز کروگستاد» بانک رو اداره خواهد کرد .«نه «توروالد هلمر
!اين مقامي ست که هرگز بهش نخواهيد رسيد - مگر شما ميخوايد ...؟ -
.حالا ديگه جرأتش رو دارم - !شما نميتونيد من رو بترسونيد -
!خانمِ نازپرورده اي مثلِ شما
!خواهيد ديد - زيرِ يخ، شايد؟ -
زيرِ آب هايِ سرد و سياه؟
.و وقتي بهار ميشه، رويِ سطحِ آب بالا مياييد .با اون قيافه يِ ترسناک، و کسي شما رو نخواهد شناخت
!شما نميتونيد من رو بترسونيد - !شما هم نميتونيد من رو بترسونيد -
.«هيچ کس اين کار رو نميکُنه، خانمِ «هلمر به علاوه، از اين کار چه نتيجه اي ميگيريد؟
در هر حال، شوهرِ شما .تحتِ اختيارِ من خواهد بود
بعداً؟ وقتي من ديگه نيستم ...؟
فراموش نکُنيد که شهرت و .آبرويِ شما در دستِ منه
پس حالا حاضر شديد .تصميمِ غلط نگيريد
وقتي نامه يِ من به «هلمر» ميرسه .منتظرِ پيغامي از طرفش مينشينم
و مطمئن باشيد شوهرِ شما من رو .وادار کرده که اين تصميم رو بگيرم
.هرگز او رو برايِ اين کار نميبخشم .«خداحافظ، خانمِ «هلمر
!... «آخ، «توروالد»، «توروالد
!ديگه اميدي به زندگيِ ما نيست
اون نامه رو ميبيني؟ - .خيلي مضطرب به نظر ميرسي -
!اون نامه از طرفِ «کروگستاد»-ه - !پس «کروگستاد» به تو پول قرض داده؟ -
.بله، و حالا «توروالد» کاملاً از جريان مطلع ميشه - .باور کُن «نورا»، اين برايِ هر دويِ شما بهتره -
.تو از جريان کاملاً اطلاع نداري .من امضاء جعل کردم
.کريستين»، تو بايد شاهدِ من باشي» - شاهدِ چه چيزي؟ -
اگه عقل از سرم رفت يا اگه اتفاقِ ديگه اي ... برام افتاد و ديگه اينجا نبودم
و اگه کسي خواست مسئوليتِ ... اين ماجرا رو بر عهده بگيره
!تو بايد شاهدِ من باشي و بگي که اين حقيقت نداره .من حواسم جمع-ه و ميدونم چي دارم ميگم
.بهت ميگم هيچکس تا الان چيزي راجع بهش نميدونه .من خودم به تنهايي اين کار رو کردم
.بسيار خُب، ولي من بکُلي از موضوع بي اطلاعم - !چطور ميخواي به همين زودي بفهمي؟ -
ميدونم که يه اتفاقِ خيلي مهم .رُخ خواهد داد
يه اتفاقِ خيلي مهم؟ - .بله، يه اتفاقِ خيلي مهم -
.«اما خيلي ترسناکه «کريستين .نبايد اتفاق بيفته. ابداً نبايد اتفاق بيفته
.من فوري ميرم با «کروگستاد» حرف بزنم - .نه، پيشش نرو. ممکنه اذيتت کُنه -
زماني بود که «کروگستاد» خيلي خوشحال ميشد من کاري بهش رجوع کُنم و او انجام بده. ميدوني منزلش کجاست؟
!اين کارتش-ه. اما اون نامه ... اون نامه !اوه، چيه؟
.نترس عزيزم داري لباست رو امتحان ميکُني؟
.آره، دارم امتحانش ميکُنم .«خيلي قشنگه، «توروالد
.منزلش همين نزديکي هاست - .ولي ديگه فايده نداره. نامه اش بيرون تويِ جعبه ست -
کروگستاد» ميتونه نامه اش رو قبل از خوندن» .پس بگيره. ميتونه بهانه اي بياره
... ولي «توروالد» معمولاً در همين مواقع - .سرش رو گرم کُن. برو پيشش. من عجله ميکُنم زودتر برگردم -
خُب، ميشه حالا ديگه !اجازه بديد به اتاقِ خودم بيام؟
!پس چطور شد؟ - !چطور شد، عزيزم؟ -
دکتر «رانک» به من گفته بود که تو رو .در يک لباسِ بسيار عالي ميبينم
.بله، ولي ظاهراً اشتباه کردم
هيچکس نبايد من رو .در اون لباس ببينه، تا فردا
ولي «نورا» جان، چرا اينقدر خسته به نظر مياي؟ مگه خيلي تمرين کردي؟
.نه، ابداً يک بار هم تمرين نکردم - .اما لازمه که تمرين کُني -
.آره، راست ميگي. ولي بدونِ کمکِ تو نميتونم .رقصِ «تارانتِلا» رو بکُلي فراموش کردم
.آره عزيزم. کمي از وقتت رو صرفِ من کُن !قول ميدي؟ من خيلي ميترسم
آخه جلويِ اون همه جمعيت! تو بايد امروز عصر .خودت رو کاملاً در اختيارِ من بگذاري
به هيچ کاري هم نبايد دست بزني. حتي يک کلمه هم نبايد بخوني يا بنويسي. قول ميدي؟
چَشم، قول ميدم. امشب کاملاً .تحتِ اختيارِ تو خواهم بود
!دخترکِ بي دست و پا
اما اول اجازه بده .يه کاري رو انجام بدم
چکار ميخواي بکُني، «توروالد»؟ - .ميخوام ببينم نامه اي داريم يا نه -
.ازت خواهش ميکُنم اين کار رو نکُن! تويِ جعبه هيچي نيست - .اجازه بده لااقل نگاه کُنم -
اگه امروز با تو تمرين نکُنم .فردا شب نميتونم برقصم
واقعاً اينقدر ميترسي، عزيزم؟ - .آره، خيلي ميترسم -
.حالا بيا تمرين کُنيم .تا موقعِ شام کمي فرصت داريم
بشين و واسم بزن، «توروالدِ» عزيزم. همينطور که ميزني !عيب هام رو هم بگو، يادم بده چکار بايد بکُنم
!بزن ديگه !ميخوام برقصم
!ملايمتر - !ملايمتر از اين نميشه -
!«نه با اين شدت و حرارت، «نورا - !بايد همينطور باشه -
!نه، نه، اين اصلاً درست نيست - !نگفتم؟ -
.اجازه بده من براش بزنم
آره جانم، بزن تا من بهتر بتونم .معايبِ کارش رو رفع کُنم
چنان باحرارت ميرقصي که انگار !زندگيت به اين رقص بسته ست
!همينطور هم هست
!«بَسّه ديگه، دکتر «رانک !اين ديگه جنونِ محضه
!بَسّه
اصلاً باور نميکردم تمامِ چيزهايي که .يادت داده بودم رو فراموش کرده باشي
!آره، حالا تصديق کردي؟ - !خيلي بايد باهات کار کُنم -
درسته، ديدي چقدر احتياج به تمرين دارم؟ .بايد تا آخرين دقيقه با من کار کُني
،راجع به هيچ چيزِ ديگه نبايد فکر کُني !نه امروز و نه فردا
،يک نامه هم نبايد باز کُني .حتي جعبه يِ نامه ها رو هم نبايد باز کُني
مگه هنوز هم ميترسي که اون مَرد ...؟ - .آره عزيزم، هنوز هم ميترسم -
نورا»، من از چشمهات ميفهمم» .که در اين جعبه، نامه اي از اون مَرد هست
،نميدونم، ممکن هست باشه .ولي تو نبايد هيچ نامه اي رو بخوني
،هيچ چيزِ زشت و وحشتناک نبايد بينِ ما جدايي بندازه .تا وقتي که اين مهماني تمام بشه
.نبايد باهاش مخالفت کُني
.بچه جان، هر کاري بخواي ميکُنم
،اما فردا شب ... بعد از رقص
اون وقت آزادي !هر کاري ميخواي بکُني
.شام حاضره، خانم
.هلن»، بهمون شامپاني بده» - !بگو ببينم، مگه ميخواي امشب جشن بگيري؟ -
،آره عزيزم، يه جشنِ کوچولويِ شامپاين !تا فردا صبح
.«بادام سوخته رو هم بذار سرِ ميز، «هلن !خيلي بذار! فقط همين يک مرتبه
.بيا جانم، اينقدر نترس. به اعصابت مسلط شو !آروم باش، چکاوکِ زيبايِ من! همونطور باش که بودي
.چَشم عزيزم. حالا برو سرِ شام .«شما هم بفرماييد آقايِ دکتر «رانک
.کريستين»، کمک کُن موهام رو مرتب کُنم» - .از شهر بيرون رفته -
.فردا شب برميگرده .يه يادداشت براش گذاشتم
.نبايد اين کار رو ميکردي
.هر چيز بايد مسيرِ طبيعيِ خودش رو طي کُنه .خيلي خوبه که آدم در زندگي منتظرِ يه اتفاقِ مهم باشه
انتظارِ چه اتفاقِ مهمي رو داري؟
.اوه، تو متوجه نميشي .حالا برو پيشِ بقيه. من هم ميام
.ساعت پنج-ه .هفت ساعت به نصفِ شب مونده
و بيست و چهار ساعت هم .تا نيمه شبِ فردا
سي و يک ساعت .از عمرِ من باقي مونده
!پس اين چکاوکِ زيبايِ من کجا رفت؟
!اينجاست
.من ياداشتتون رو خوندم با من چکار داريد؟
.بايد باهاتون صحبت کُنم
عجب! و بايد حتماً در اين منزل صحبت ميکرديد؟
جايي که خودم .زندگي ميکُنم ميسر نبود
.بياييد تو. غير از ما هيچکسِ ديگه اي اينجا نيست .خانم و آقايِ «هلمر» طبقه يِ بالا به رقص دعوت دارن
«عجب! خانم و آقايِ «هلمر !امشب دارن ميرقصن؟! واقعاً؟
بله، چرا نبايد برقصن؟ - !البته، بايد برقصن -
،نيلز» گوش بده» .من ميخواستم باهات صحبت کُنم
مگه چيزي هم هست که ما دو نفر بتونيم درباره اش صحبت کُنيم؟ - !چرا! خيلي چيزها -
.تصور نميکُنم - .نه، چون تو هرگز من رو اونطور که بايد نشناختي -
شناختن نميخواست! يه زنِ سنگدل و هوسباز .دوستِ قديميِ خودش رو رها ميکُنه و دنبالِ يه مَردِ پولدار ميره
واقعاً فکر ميکُني من تا اين اندازه سنگدلم؟ تصور ميکُني اين کار برام آسون بود؟
اگه راست ميگي پس چرا اون نامه رو به من نوشتي؟
چاره اي جز اين نداشتم. مجبور بودم رابطه ام رو ... با تو قطع کُنم. به همين دليل ميخواستم
به تمامِ احساساتي هم که تو .درباره ام داشتي خاتمه بدم
!صحيح! پس علتش اين بوده اونوقت همه يِ اين احساسات رو فدايِ پول کردي؟
نبايد فراموش کُني که من يک مادرِ عليل داشتم .با دو برادرِ کوچيک
ما نميتونستيم صبر کُنيم .تا تو کار و بارت خوب بشه
حرفت تا اندازه اي صحيحه. ولي حق نداشتي .بخاطرِ شخصِ ديگه اي من رو وِل کُني
نميدونم. مکرر از خودم سوال ميکُنم .که آيا حق داشتم اين کار رو بکُنم يا نه
وقتي تو رو از دست دادم مثلِ اين بود .که زمين از زيرِ پام کِشيده شده
وضعِ الانم رو ببين. مثلِ ناخدايي که کشتيش غرق شده .برايِ نجاتِ خودم به هر شاخ و برگي متوسل ميشم
.شايد ساحلِ نجات نزديک باشه - .نزديک بود، ولي تو اومدي و مانع شدي -
ولي من که همچين قصدي نداشتم. همين امروز فهميدم .که ميخوان من رو در بانک به جايِ تو استخدام کُنن
،حرفت رو باور ميکُنم. ولي حالا که ميدوني حاضري شغلِ من رو بهم برگردوني؟
.نه، چون برات هيچ فايده اي نداره - !اگه تو از من ميخواستي، من قبول ميکردم و فکرِ فايده رو نميکردم -
زندگي و احتياج به من ياد داده .که در کارها محتاط باشم
زندگي به من هم ياد داده .که به اين عبارت پردازي ها اعتنا نکُنم
.پس زندگي بهت ياد داده که حرف رو باور نکُن و عمل رو ببين - منظورت چيه؟ -
تو گفتي مثلِ ناخدايي که کشتيش غرق شده باشه .به هر شاخ و برگي متوسل ميشي
من هم مثلِ کسي هستم که کشتيش غرق شده باشه و دنبالِ شاخ و برگي .ميگردم که بهش متوسل بشم. کسي رو ندارم براش کار کُنم يا گريه کُنم
.تو خودت اينطور خواستي - .اون موقع چاره اي جز اين نداشتم -
،نيلز»، چطوره که ما دو نفر کشتي-شکسته» دست به دستِ هم بديم؟
چي گفتي؟
دو نفر که خودشون رو به يک تخته پاره .بند کرده باشن، بهتر ميتونن به هم کمک کُنن
خيال ميکُني من برايِ چي به شهر اومدم؟
ميخواي بگي به اميدِ من اومدي؟
ديگه نميتونستم زندگي رو بدونِ هدفِ مشخص و معيني تحمل کُنم. تا جايي که .يادم مياد، در تمامِ عمر کار کردم و بزرگترين تفريحم کار کردن بوده
.ولي هيچ لذتي نداره که آدم برايِ خودش کار کُنه بگو ببينم برايِ کي و برايِ چي کار کُنم؟
من اين حرف ها رو .باور نميکُنم
اين همون غرورِ زنانه ست .که بصورتِ فداکاري دراومده
تا حالا چنين غروري در من ديدي؟
ميتوني واقعاً سرِ حرفت بايستي؟ بگو ببينم تو از زندگيِ گذشته يِ من کاملاً اطلاع داري؟
ميدوني مردمِ اين شهر راجع به من چي ميگن؟ - ... ولي مگه همين الان نگفتي -
،که اگه من با تو زندگي کرده بودم وضعت طورِ ديگه اي بود و آدمِ ديگه اي ميشدي؟
.اين حرف کاملاً صحيحه - مگه حالا خيلي دير شده؟ -
کريستين»، واقعاً به چيزي» که ميگي ايمان داري؟
.البته، مطمئنم که با ايمان اين حرف رو ميزني از چشم هات پيداست. حالا واقعاً جرأتش رو داري که ...؟
من ميخوام مادر بشم. بچه هايِ تو هم .احتياج به مادر دارن. ما دو نفر به هم احتياج داريم
.من ايمان دارم که تو ذاتاً مَردِ بدي نيستي .وقتي با تو باشم از هيچي نميترسم
... «کريستين»
!رقصِ «تارانتِلا»! برو، زود باش - !چرا؟ -
چون وقتي رقص تمام شد .ميان پايين
بسيار خُب، من ميرم. ولي چه فايده. آخه تو نميدوني .که چه خيالاتي برايِ خانم و آقايِ «هلمر» داشتم
چرا، من همه چيز رو ميدونم. خوب ميدونم آدمي که .مثلِ تو مأيوس بشه چه کارها ممکنه ازش سر بزنه
.کاش ميتونستم جلويِ کاري که کردم رو بگيرم - .اگه بخواي ميتوني. نامه اي که نوشتي، هنوز در جعبه نامه هاست -
جداً؟ پس مقصودِ تو از تمامِ اين کارها اينه که به هر قيمتِ ممکن رفقات رو از مخمصه نجات بدي؟ دليلش همين نيست؟
گوش بده «نيلز». زني که يک بار بخاطرِ کسِ ديگري .خودش رو فروخت، دفعه يِ دوم ديگه حاضر نيست بفروشه
.من ازشون خواهش ميکُنم نامه ام رو پس بدن - .نه، نه! اول که خيلي ميترسيدم دوست داشتم اين کار رو بکُني -
،ولي از اون وقت تا حالا بيست و چهار ساعت گذشته .و در اين مدت چيزهايِ عجيبي تويِ اين خانه ديدم
.هلمر» بايد از تمامِ جريان مطلع بشه» .اين راز ديگه بايد فاش بشه
بسيار خُب، اگه خودت مسئوليتش رو قبول ميکُني .من حرفي ندارم
.اما کاري هست که بايد بکُنم و خواهم کرد - .بايد فوري بري! زود باش! رقص تمام شده -
.من پايين منتظرت هستم - .بسيار خُب -
!چه سعادتي
!من ميخوام دوباره برم بالا !نميخوام به اين زودي از مهماني برگردم
،«خواهش ميکُنم «توروالد !فقط يک ساعتِ ديگه
.يک دقيقه هم نميشه، «نورا» جان .ميدوني که قرارمون همين بود
!«کريستين» - شما اينجاييد خانمِ «ليند»؟ تا اين وقتِ شب؟ -
.خيلي دلم ميخواست «نورا» رو در اين لباس ببينم - بخاطرِ من اينجا اين همه منتظر نشستي؟ -
بله، متأسفانه دير رسيدم. فکر کردم نميتونم بدونِ اينکه .تو رو در اين لباس ببينم از اينجا برم
.پس خوب نگاهش کُنيد خيلي زيباست، مگه نه؟
بسيار خوشگل و زيباست. در مجلسِ شب نشيني هم .عقيده يِ همه همين بود
،ولي خيلي خودسر و يک دنده ست !اين کوچولويِ شيرينِ من
باور نميکُنيد که من تقريباً به زور .او رو آوردم پايين
اوه «توروالد»، از اينکه نگذاشتي فقط يک ساعتِ ديگه .اونجا بمونم روزي پشيمون خواهي شد
تارانتِلا» رو رقصيد و بي اندازه» .موردِ تحسين و تمجيد واقع شد
و البته حقش بود. هر چند کمي بيش از حدِ معمول حرارت و .احساسات به خرج داد، يعني کمي از حدودِ هنر تجاوز کرد
ولي مهم اينه که کاملاً از عهده براومد. مگه ممکن بود بعد از ... اين همه تجليل، بذارم حتي يک دقيقه يِ ديگه هم اونجا بمونه
و ارزشِ کارش کم بشه؟
... من بازويِ دخترِ زيبايِ «کاپريِ» خودم رو ... دخترِ گرانقيمتِ «کاپريِ» خودم رو گرفتم
و يک دور، دورِ اتاق گشتيم ... و به همه تعظيم کرديم
،و بعد به قولِ رُمان نويسها .فرشته يِ زيبا بکُلي ناپديد شد
آدم هميشه بايد طوري از صحنه .خارج بشه که موثر باشه
ولي نميتونم اين رو به .نورا» کوچولويِ خودم بفهمونم»
.اوه، اين اتاق خيلي گرمه
.عجب! اينجا چراغ نيست !اوه، البته! معذرت ميخوام
.من باهاش صحبت کردم .نورا»، تو بايد تمامِ جريان رو به شوهرت بگي»
.ابداً از «کروگستاد» ترس و وحشتي نداشته باش .ولي بايد حتماً موضوع رو به شوهرت بگي
.هرگز بهش نميگم - .وقتي نامه رو خوند، خودش ميفهمه -
.«خيلي ممنونم، «کريستين .حالا ميدونم بايد چکار بکُنم
خُب، خانمِ «ليند»، خوب اون رو تماشا کردين؟ - .بله -
.و حالا بايد مرخص بشم - به اين زودي؟ -
اين بافتني مالِ شماست؟ - .بله، ممنونم. نزديک بود يادم بره -
پس شما بافتني هم ميکُنيد؟ .ولي ميدونيد، بايد قلابدوزي کُنيد
،قلابدوزي بيشتر بهتون مياد. نگاه کُنيد .پارچه رو اينطور در دستِ چپ نگه ميداريد
اونوقت قلاب رو با دستِ راست، اينطور در کمالِ راحتي .و با لطف و زيبايي در پارچه فرو ميبريد
ولي بافتني ابداً .خوشگل و زيبا نيست
نگاه کُنيد، بازوها تنگ به بدن ميچسبه .و ميله ها هم مرتب بالا ميره و پايين مياد
اين شامپاني که امشب به ما دادن .واقعاً معرکه بود
.«شب خوش، «نورا !زياد کله شقي نکُن
.«چه خوب گفتيد، خانمِ «ليند - .«شب خوش، آقايِ «هلمر -
شب خوش. اميدوارم بي دردسر به منزل برسيد. اگه مايل باشيد .خوشحال ميشم که ... اما منزلِ شما زياد دور نيست
!آه، بالاخره از شرش خلاص شديم !زنِ خسته کُننده ايه
خسته نيستي، «توروالد»؟ - .به هيچ وجه -
برعکس، کاملاً سرِ حالم. اما تو .هم خسته به نظر ميرسي و هم خواب آلود
.آره، خيلي خسته مه .ميخوام فوري برم بخوابم
ميبيني؟ حق با من بود که نگذاشتم .حتي يک دقيقه ديگه اونجا بموني
،آره، هميشه .«هميشه حق با توئه، «توروالد
حالا چکاوکِ شيرينِ من .داره منطقي حرف ميزنه
هيچ توجه کردي امشب دکتر «رانک» چقدر خوشحال بود؟
واقعاً؟ من فرصت نکردم .باهاش حرف بزنم
من هم خيلي کم باهاش حرف زدم. ولي مدت ها بود .که او رو به اين خوشحالي نديده بودم
چقدر خوبه که تويِ خانه .با هم تنها باشيم
،فقط من و تو، بدونِ هيچ مزاحمي .زنِ نازنين و دلربايِ من
،اينطور به من نگاه نکُن .«توروالد»
!چرا نبايد به جواهرِ خودم نگاه کُنم؟ .تمامِ اين زيبايي و کمال مالِ منه. فقط به من تعلق داره
اين حرف ها رو .امشب بذار کنار
!مثلِ اينکه تأثيرِ «تارانتِلا» هنوز تويِ خون-ت باقيه !و همين تو رو جذاب تر ميکُنه
.مهمان ها دارن ميرن .تا چند دقيقه يِ ديگه تمامِ عمارت ساکت ميشه
.آره عزيزم، خدا کُنه
هيچ ميدوني چرا وقتي ... به شب نشيني ميريم
من اينقدر کم باهات حرف ميزنم و ازت دوري ميکُنم و فقط گهگاهي دزدکي بهت نگاه ميکُنم؟
چون پيشِ خودم فکر ميکُنم .ما دزدکي عاشقِ هم هستيم
و تو مخفيانه به من قولِ ازدواج دادي، ولي هيچکس .حتي تصورش رو هم نميکُنه که رابطه اي بينِ ماست
آره عزيزم، ميدونم که .هميشه به فکرِ من هستي
وقتي از مجلس بيرون مياييم و شال رو ... رويِ شانه هايِ لطيف و گردنِ زيبات ميندازم
تصور ميکُنم که تو ،نوعروس من هستي
و تازه از مجلسِ عقد ،بيرون اومده ايم
،و تازه اولين باره که تو رو به خانه ميبرم و باهات تنها هستم .با اين دخترِ عزيز و دوست داشتنيِ خودم
از سرِ شب تا حالا، آرزويي .جز اين نداشتم که با تو تنها باشم
وقتي ديدم تو در رقصِ «تارانتِلا» با اون همه حرارت ميچرخي، خون در !رگ هام جوشيد. بالاخره طاقت نياوردم و به اين زودي تو رو به خانه آوردم
.حالا بذار برم ... من نميخوام
چي گفتي؟
!لابد شوخي ميکُني، عزيزم
نميذاري؟ مگه من !شوهرت نيستم؟
کيه؟ - من هستم. ممکنه دو دقيقه مزاحم بشم؟ -
اوه، اين وقتِ شب چي ميخواد؟ .يه لحظه صبر کُن
.بيا داخل. خيلي لطف کردي اومدي - .صداتون رو شنيدم. ديدم بي ميل نيستم بيام تو -
... اوه، اين اتاق هايِ آشنا و راحت .شما دو نفر تويِ اين خانه خيلي خوش و راحتين
مثلِ اينکه اون بالا خيلي بهت خوش گذشته، دکتر؟ - .بسيار خوش گذشت -
چرا خوش نگذره؟ چرا آدم تا جايي که ميتونه از هر چيز در اين دنيا لذت نبره؟
به هر حال، تا اونجايي که ميتونه .بايد از فرصت استفاده کُنه
.شرابِ خيلي خوبي بود - .مخصوصاً شامپاين خيلي عالي بود -
هيچکس باور نميکُنه که من .چقدر شامپاين خوردم
توروالد» هم امشب» .خيلي شامپاين خورد
و هميشه بعد از خوردنِ شامپاين .روحيه يِ خيلي بشاشي پيدا ميکُنه
،چرا آدم بعد از يک روزِ کار و زحمت شب رو به تفريح و خوشي صرف نکُنه؟
!يک روزِ کار و زحمت .متأسفانه من در اين مورد ادعايي ندارم
.ولي من دارم متوجهيد؟
معلوم ميشه شما امروز مشغولِ آزمايش هايِ علمي بوديد؟
گوش کُن! «نورا» کوچولويِ من داره !در موردِ آزمايش هايِ علمي صحبت ميکُنه
ميتونم بابتِ نتايجي که گرفتيد بهتون تبريک بگم؟
.البته که ميتونيد
پس نتيجه مثبت بوده؟ - .بهتر از اين نميشه -
.نتيجه کاملاً محقق-ه - محقق-ه؟ -
،کاملاً محقق. پس حق نداشتم بعد از اين آزمايش شب رو به خوشي بگذرونم؟
.چرا، مسلماً حق داشتيد - .مخصوصاً اينکه آدم مجبور نيست فردا پولش رو بپردازه -
،ولي در اين دنيا .هر گرفتني، يک دادني داره
دکتر «رانک»، شما از بالماسکه خوشتون مياد؟ - .البته، ولي به شرطِ اينکه لباس ها خيلي قشنگ باشن -
در بالماسکه يِ بعدي من و شما چي بپوشيم؟
،اي دخترِ ساده لوح! هنوز اين يکي تمام نشده !به فکرِ بالماسکه يِ بعدي هستي؟
.ما دو نفر؟ حالا عرض ميکُنم .شما بايد لباسِ پري ها رو بپوشيد
اما لباسش رو بايد !از کجا تهيه کرد؟
.در همين لباسِ معموليِ خودش
معرکه گفتيد! ولي نميگيد خودتون چي ميپوشيد؟ - .چرا، راجع به اين هم تصميم گرفتم -
در بالماسکه يِ بعدي .من نامرئي خواهم بود
!چه فکرِ عجيبي
تا به حال درباره يِ کلاه هايي که آدم رو نامرئي ميکُنن چيزي نشنيدين؟
سر تا پايِ آدم رو ميپوشونه .و ديگه هيچکس او رو نميبينه
.اما بکُلي فراموش کردم برايِ چي به اينجا اومدم .«هلمر»، يک سيگار به من بده. از اون سيگارهايِ برگِ «هاوانا»
،با کمالِ ميل .دوستِ عزيزم
.اجازه بدين روشنش کُنم
.خداحافظ
.خداحافظ، دوستِ من - .«راحت بخوابيد، دکتر «رانک -
.از لطفتون خيلي ممنونم - .دعا کُنيد من هم راحت بخوابم -
،شما؟ بسيار خُب .حالا که ميخوايد
دعا ميکُنم شما هم .راحت بخوابيد
.بابتِ کبريت هم ازتون متشکرم
.بيش از حد مشروب خورده
.شايد
توروالد»، چکار ميخواي بکُني؟»
.ميخوام جعبه يِ نامه ها رو خالي کُنم .کاملاً پُر شده
ميخواي امشب کار کُني؟ - .ميدوني که نميخوام کار کُنم -
!چطور شد؟ يه نفر ميخواسته قفل رو باز کُنه - قفل رو؟ -
آره، مطمئنم. نميتونم تصور کُنم ... که خدمتکارها
.ببين، يه سنجاقِ مو، تويِ قفلِ شکسته ست .نورا»، از سنجاقِ توئه»
.پس لابد کارِ بچه هاست - .اگه اينطوريه بايد اونها رو از اينجور کارها منع کُني -
!نگاه کُن نامه ها چقدر زياد هستن
.«دو تا کارت، از دکتر «رانک - از دکتر «رانک»؟ -
معلوم ميشه همون موقعي که بيرون ميرفته .تويِ جعبه انداخته
رويِ اسمش .يک صليبِ سياه کِشيده
مثلِ اينکه آدم بخواد .خبرِ مرگِ خودش رو اعلام کُنه
.منظورش هم همينه - چطور؟ مگه چيزي به تو گفته؟ -
بله، به من گفت هر وقت چنين کارتي از او رسيد .معنيش اينه که برايِ هميشه از ما خداحافظي ميکُنه
الان در رو به رويِ همه بسته .و با خاطري آسوده داره از دنيا ميره
!مَردِ بيچاره
،مطمئن بودم مدتِ زيادي زنده نمي مونه .اما فکر نميکردم به اين زودي
پس حالا درها رو به رويِ خودش بسته .و مثلِ يه حيوانِ تير خورده انتظارِ مرگ رو ميکِشه
.اگر بنا باشه آدم بميره، بهتره حرفش رو هم نزنه قبول نداري، «توروالد»؟
طوري زندگيش با ما آميخته شده بود .که نميتونم فکر کُنم ازمون جدا شده
با اين رنجي که ميکِشيد ... و با اين تنهاييش
،در آسمانِ آفتابيِ زندگيِ سعادتمندانه يِ ما .به تکه ابرِ نازکي مي مونست
.خُب، شايد اينطور بهتر باشه .به هر حال، لااقل برايِ خودش بهتره
.«شايد برايِ ما هم همينطور، «نورا .حالا ما دو نفر تنها مونديم
زنِ عزيزم، مثلِ اينکه نميتونم .تو رو کاملاً تنگ در آغوش بکِشم
ميدوني «نورا» جان، اغلب از خدا خواستم ... که يک خطرِ بزرگ تو رو تهديد کُنه
،تا من بتونم برايِ نجاتِ تو .جانم و هر چيزِ ديگه اي که دارم رو فدا کُنم
پس همين حالا بايد !«نامه هات رو بخوني، «توروالد
نه، امشب نه. ميل دارم .با تو باشم، جانِ شيرينم
امشب که نزديکترين دوستت از دنيا رفته؟
.حق با توئه
اين موضوع هر دويِ ما رو متأثر کرده. نبايد بذاريم .فکرِ وحشتناکِ مرگ و جدايي بر ما مسلط بشه
بنابراين ميريم .به اتاق هايِ خودمون
!«توروالد»
.«شب بخير، «توروالد - !شب بخير، مُرغِ خوش الحانِ من -
.حالا ميرم نامه هام رو بخونم
ديگه هرگز او رو !نخواهم ديد
بچه هام رو هم .ديگه نخواهم ديد
!آه، آب هايِ سرد و سياه !دريايِ عميق
!«نورا»
اين يعني چه؟ ميدوني تويِ اين نامه چي نوشته شده؟
.بله، ميدونم
.بذار برم. بذار برم بيرون - کجا بري؟ -
تو کسي نيستي که بتوني !«من رو نجات بدي، «توروالد
،پس اين مطلبي که اينجا نوشته شده حقيقت داره؟
بله، حقيقت داره. من تو رو .بيش از هر چيزي در دنيا دوست داشتم
!اين بهانه هايِ بي معني رو واسه من نيار اصلاً ميدوني چکار کرده اي؟
!تظاهر رو بذار کنار !بايد همينجا بموني و توضيح بدي
!ميدوني چه کرده اي؟! جواب بده !ميدوني چه کرده اي؟
.بله، حالا تازه دارم ميفهمم
!چه بيدار شدنِ وحشتناکي
کسي که در تمامِ اين هشت سال ... مايه يِ خوشي و افتخارِ من بود
،دروغگو، متقلب !و حتي بدتر، بدتر، يک جاني-ه
!واقعاً که !شرم آوره! شرم آوره
بايد احتمالِ چنين اتفاقي رو .پيش بيني ميکردم
!بي اعتنايي هايِ پدرت به اصولِ اخلاقي! ساکت باش !بي اعتنايي به اصولِ اخلاقي رو از پدرت به ارث بُرده اي
،نه مذهب، نه اخلاق .نه حسِ وظيفه شناسي
.حالا دارم عقوبت پس ميدم برايِ اينکه از اعمالِ پدرت چشم پوشي کردم !بخاطرِ تو اين کار رو کردم و حالا اينطور حقم رو کفِ دستم گذاشتي
!حالا ديگه سعادت و خوشبختيِ من رو به باد دادي !آينده ام رو تاريک کردي
حالا اختيارِ من در دستِ .اين مَردِ فاسده
هر کاري دلش بخواد با من ميکُنه. ميتونه هر دستوري .که دلش بخواد به من بده و من جرأتِ رد کردنش رو ندارم
بخاطرِ عملِ يک زنِ بي فکر !بايد به بدبختي و فلاکت بيفتم
.وقتي من تويِ اين دنيا نباشم، تو کاملاً آزاد ميشي - !خواهش ميکُنم سخنراني نکُن -
پدرت هم هميشه !از اين سخنراني ها ميکرد
!رفتنِ تو از اين دنيا برايِ من چه فايده اي داره؟ !ابداً به حالِ من مفيد نيست
حالا اون ميتونه اين داستان رو .به تمامِ مردم بگه
و اگه اين کار رو بکُنه، مردم به من ظنين ميشن .و خيال ميکُنن من هم در اين جُرم با تو شريک بودم
حتي بعيد نيست خيال کُنن من بودم که تو رو .وادار به اين کار کردم، يا من اين کار رو بهت ياد دادم
لابد بايد ازت ممنون هم باشم که اين کار رو کرده اي! تويي که .در تمامِ دورانِ زندگيِ مشترکمون اينقدر پيشِ من عزيز و گرامي بودي
حالا ميفهمي در حقِ من چه کردي؟ - .بله -
.باور کردني نيست. نميتونم سر در بيارم .ولي به هر حال بايد اين موضوع رو بينِ خودمون حل کُنيم
اين شال رو .از دورِ گردنت باز کُن
.بايد سعي کُنم هر طوري هست دلش رو بدست بيارم !به هر قيمتي شده، اين موضوع بايد مسکوت بمونه
بايد طوري وانمود کُنم که در ظاهر مردم خيال کُنن .رابطه يِ بينِ من و شما مثلِ سابقه. ولي فقط در نظرِ مردم
.البته شما مثلِ سابق در خانه يِ من خواهيد بود ... ولي بچه ها
اجازه نميدم در تربيتِ بچه ها .دخالت کُنيد
جرأت نميکُنم اونها رو !به دستِ شما بسپارم
اوه، چطور مجبور شده ام اين حرف ها رو به کسي بزنم !که اينطور از جان و دل دوستش داشتم، و هنوز هم دارم
ولي نه! ديگه تمام شد! از اين دقيقه به بعد .ديگه نبايد فکرِ ما تأمينِ سعادت وخوشبختي باشه
فقط بايد ببينيم چطور ميتونيم وضعِ موجود رو .حفظ کُنيم. بايد ظاهر رو حفظ کُنيم
کيه؟ اون هم تويِ همچين ساعتي؟
ممکنه اتفاقي بدتر ...؟ ممکنه که او ...؟
.بلند شو خودت رو مخفي کُن .بگو ناخوش هستي
.يه نامه واسه خانم آوردن
!بله، از خودشه. به تو نميدم! خودم ميخونم - .آره، بخون -
نميدونم اصلاً جرأتِ .خوندنش رو دارم يا نه
!نه، بايد بدونم
!«نورا»
!«من نجات پيدا کردم، «نورا
من چطور؟ - !تو هم همينطور. ما هر دو نجات پيدا کرديم. هر دو -
ببين، سفته يِ تو رو .پس فرستاده
... مينويسه : متأسفم از اينکه ... نوشته : يک تغييرِ خوش در زندگيِ من
!«چه اهميتي داره که چي نوشته! ما نجات پيدا کرديم، «نورا !حالا هيچکس نميتونه به تو دست درازي کُنه
بايد اول اين نامه يِ .نفرين شده رو از بين ببرم
.بذار ببينم ... نه، نميخوام بهش نگاه هم بکُنم .اين ماجرا برايِ من چيزي نخواهد بود جز يک خوابِ بد
.ديگه سفته اي وجود نداره
... نوشته بود که از شبِ عيد، تو
لابد اين سه روز خيلي بهت .«سخت گذشته، «نورا
حتماً رنج بُردي .و راه چاره اي هم پيدا نبود
.ولي حالا ديگه نبايد به ناراحتي هايِ گذشته نگاه کُنيم !فقط از خوشحالي فرياد ميکِشيم و ميگيم : خدا رو شکر که تمام شد
.مثلِ اينکه تو هنوز مطمئن نيستي که تمام شده باشه !نورا»، هر چه بود ديگه تمام شد»
کاملاً ميفهمم. مثلِ اينکه هنوز باور نکردي .که من تو رو بخشيدم
،نورا»، قسم ميخورم» .من کاملاً تو رو عفو کردم
ميدونم که تو تمامِ اين کارها رو .بخاطرِ عشق و علاقه ات به من کردي
فقط به اندازه يِ کافي تجربه نداشتي و نميدونستي .مسئوليتي که بر عهده ات هست رو بايد چطور انجام بدي
،بي دست و پايي و بي اطلاعيِ تو که از خصوصياتِ هر زني ست .تو رو در چشمِ من دو برابر زيباتر کرده
.ديگه نبايد به کلماتِ تُند و خشني که چند دقيقه پيش بهت گفتم فکر کُني .وقتي احساس کردم بکُلي از بين ميرم، يک مرتبه آشفته و پريشان شدم
.من تو رو عفو کردم
خيلي متشکرم .که من رو عفو کردي
!نه، نرو
نورا»، داري چکار ميکُني؟»
.دارم لباس هايِ بالماسکه ام رو درميارم - .بله، دربيار -
،سعي کُن آروم بشي !مُرغکِ غزلخوانِ وحشتزده يِ من
راحت و آسوده باش. من تو رو .زيرِ بالهايِ بزرگِ خودم پناه ميدم
من تو رو مثلِ کبوتري که از چنگالِ عقاب نجات داده باشم .در اين خانه نگهداري خواهم کرد
.من قلبِ تو رو آروم ميکُنم
.طولي نميکِشه که همه چيز مثلِ سابق خواهد شد .«اون روز کم کم خواهد آمد، «نورا
تصور ميکُني ممکنه به فکرِ من خطور کُنه !که تو رو طلاق بدم يا حتي ملامت کُنم؟
تو از قلبِ پاک و صميميِ مَرد .اطلاعي نداري
برايِ مَرد خيلي لذت داره و از خودش خيلي راضي ميشه .که زنش رو ببخشه، در کمالِ صميميت او رو ببخشه
،مثلِ اينکه از نو او رو آفريده و دوباره تصاحبش کرده .و انگار به زنش حياتِ ديگه اي داده
،و در اينصورت، زن برايِ مَرد .هم زن هست و هم بچه
از اين به بعد، تو پيشِ من .موجودِ ناتوانِ عزيزي خواهي بود
.فقط با من صريح و صميمي باش و چيزي رو ازم مخفي نکُن .من با تمامِ ايمان و اراده به تو خدمت ميکُنم
چطور شد؟ نرفتي تويِ رختخواب؟ لباست رو عوض کردي؟
،«بله، «توروالد .لباسم رو عوض کردم
برايِ چي؟ اين وقتِ شب؟ - .امشب خيالِ خوابيدن ندارم -
.«بشين اينجا، «توروالد .من و تو خيلي حرف داريم با هم بزنيم
.داري من رو ميترسوني
.من حرف هات رو درست متوجه نميشم - .درست ميگي. تو احساساتِ من رو نميفهمي -
و من هم هرگز تو رو .تا پيش از امشب نشناخته بودم
.نه، حرفم رو قطع نکُن! فقط به چيزي که ميگم گوش بده .توروالد»، اين يعني تصفيه حساب»
منظورت چيه؟
وضعيتِ فعليِ ما به نظرِ تو عجيب نيست؟ .ما الان هشت ساله که با هم ازدواج کرده ايم
،به نظرت عجيب نيست که من و تو، زن و شوهر اولين باره که ميخوايم با هم جدي صحبت کُنيم؟
جدي؟ منظورت از جدي چيه؟
،در تمامِ اين هشت سال، نه حتي از همون ابتدايِ آشناييمون .ما هرگز راجع به مسائلِ مهم، جدي صحبت نکرديم
مگر من ميتونستم تمامِ غم و غصه و ناراحتي هايِ خودم رو برات تعريف کُنم و تو هم ابداً نتوني باري از دوشم برداري؟
منظورم امورِ کاري نيست. منظورم اينه که ما هرگز ننشستيم .با هم جدي حرف بزنيم و سعي کُنيم به کُنه مسائل پي ببريم
آخه عزيزم، اين کار برايِ تو چه فايده اي ميتونست داشته باشه؟ - .مقصودِ من هم همينه -
تو هرگز من رو .خوب نشناختي
.«به من ظلم شده، «توروالد .اول پدرم به من ظلم کرد و بعد تو
ما دو نفر که بيش از هر کس در دنيا تو رو دوست داشتيم؟
تو هرگز من رو دوست نداشتي. تو فقط از اينکه .به من اظهارِ عشق بکُني لذت ميبُردي. همين
نورا»، اين حرف ها چيه» !از تو ميشنوم؟
،وقتي پيشِ پدرم بودم .پدرم راجع به عقايدش با من صحبت ميکرد
و من هم همون افکار .و عقايدِ او رو ميپذيرفتم
،اگر اتفاقاً اختلافِ عقيده اي باهاش داشتم .ازش پنهان ميکردم، چون خوشش نميومد
من رو عروسک صدا ميکرد و همونطور که من با عروسک هايِ خودم .بازي ميکردم، او هم با من بازي و تفريح ميکرد
... و وقتي اومدم پيشِ تو - اين چه طرزِ صحبت راجع به ازدواجِ ماست؟ -
منظورم اينه که فقط از اختيارِ پدرم دراومدم .و در اختيارِ تو قرار گرفتم
.تو همه يِ چيزها رو بنا به ميل و سليقه يِ خودت ترتيب ميدادي .من هم تحتِ تأثيرِ ذوق و سليقه يِ تو قرار گرفتم
.يا شايد اينطور وانمود ميکردم .واقعاً نميدونم کداميک درسته
وقتي به گذشته فکر ميکُنم اينطور به نظرم مياد .که مثلِ يک زنِ فقير و بيچاره در اين خانه زندگي کردم
وجودِ من در اين خانه فقط برايِ .تفريح و شوخيِ تو بوده
يعني خودِ تو ميخواستي .من اينطور باشم
تو و پدرم بزرگ ترين گناه ها رو .در حقِ من مرتکب شديد
اين گناه توست .که من از زندگي طرفي نبستم
!چقدر نمک نشناس و بي منطقي تو اينجا سعادتمند نبودي؟
.خيال ميکردم که سعادتمندم .ولي واقعاً نبودم
تو باطناً خوشحال نبودي؟
.نه، فقط دلم رو خوش کرده بودم
البته تو هميشه با من .مهربان بودي
ولي خانه يِ ما هميشه .حالتِ يک اتاقِ بازي رو داشته
من عروسکِ تو بودم. درست مثلِ موقعي که .با پدرم زندگي ميکردم و عروسکِ او بودم
و بچه ها ... اينجا بچه هايِ من هم .عروسکِ من بوده ان
.وقتي مثلِ عروسک با من بازي ميکردي خيلي خوشم ميومد .وقتي من هم با بچه هام بازي ميکردم، اونها خيلي لذت ميبُردن
زندگيِ زناشوييِ ما .«اينطور بوده، «توروالد
.در چيزي که ميگي حقيقتي هست .اما کمي مبالغه ميکُني
.ولي از حالا به بعد، وضع غير از اين خواهد بود .ديگه دوره يِ بازي و تفريح تمامه و موقعِ درس و بحث رسيده
موقعِ درسِ چه کسي؟ من يا بچه ها؟
،هر دو عزيزم .تو و بچه ها
متأسفانه تو کسي نيستي که ديگه بتوني .«من رو برايِ زندگي با خودت تربيت کُني، «توروالد
و من، من چه صلاحيتي برايِ تربيتِ بچه ها دارم؟
مگه همين چند دقيقه پيش نگفتي ديگه بهم اعتماد نداري و فکر نميکُني که من بتونم بچه ها رو تربيت کُنم؟
!من اون موقع عصباني بودم - .البته کاملاً حق داشتي. من شايسته يِ اين وظيفه نيستم -
.من وظيفه يِ ديگه اي دارم که بايد اول اون رو انجام بدم .بايد سعي کُنم به معلوماتم اضافه بشه و اول خودم رو تربيت کُنم
.و تو مَردي نيستي که بتوني من رو در اين تصميم کمک کُني .بايد خودم تنهايي اين کار رو انجام بدم
به همين دليله که حالا ميخوام .تو رو رها کُنم
!چي داري ميگي؟
اگه بخوام خودم رو خوب بشناسم، بايد به تنهايي اين پيکار رو .شروع کُنم. به همين دليله که ديگه نميتونم با تو زندگي کُنم
.من الان از اينجا ميرم. مطمئنم «کريستين» امشب من رو تويِ منزلش راه ميده - !تو مجنون شده اي، «نورا»! من تو رو از اين کار منع ميکُنم -
.ديگه فايده اي نداره که به من امر و نهي کُني .هر چي به من تعلق داره رو با خودم ميبرم
.فردا ميرم منزلِ پدرم. همون خانه يِ قديميِ خودمون .اونجا ميتونم کاري برايِ خودم پيدا کُنم که بهش مشغول بشم
!تو کور شده اي! عقل از سرت رفته - .«بايد سعي کُنم کمي عاقل تر بشم، «توروالد -
خانه و شوهر و !بچه هات رو ترک ميکُني؟
!فکر نميکُني مردم چي ميگن؟
.ابداً به اين موضوع اهميت نميدم .فقط ميدونم که اين کار برام لازمه
وحشتناکه! ميخواي اينطور !از انجامِ وظايفِ مقدست صرفنظر کُني؟
خيال ميکُني وظيفه يِ مقدسِ من چيه؟
لازمه که بهت بگم؟ در قبالِ شوهر و بچه هات وظيفه اي نداري؟ - .وظيفه يِ ديگري هم دارم که به همين اندازه مقدسه -
.وظيفه اي که در قبالِ خودم دارم - .قبل از هر چيز بايد وظيفه يِ زناشويي و مادريت رو انجام بدي -
نه، ديگه به اين قبيل وظايف .اعتقادي ندارم
.عقيده ام اينه که قبل از هر چيز «من» بشم .همونطور که تو، «تو» هستي
يا به هر صورت بايد سعي کُنم من هم .مثلِ تو جزءِ افرادِ بشر محسوب بشم
.ميدونم که بيشترِ مردم خيال ميکُنن حق با توئه .اين قبيل عقايد در کتاب ها هم پيدا ميشه
ولي ديگه نميتونم به اين چيزها دلم رو خوش کُنم. بايد راجع به مسائلِ .مربوط به خودم فکر کُنم و سعي کُنم خودم اونها رو بفهمم
نميتوني مقامِ خودت رو در خانه يِ خودت تشخيص بدي؟ نميدوني چيزي هست که ميتونه در موضوعِ به اين مهمي تو رو هدايت کُنه؟ مگه به مذهب معتقد نيستي؟
،«متأسفم «توروالد !که درست نميدونم مذهب چيه
من راجع به مذهب چيزي غير از .اونچه کشيش گفته نميدونم
.پس اجازه بده سعي کُنم وجدانت رو بيدار کُنم لابد هنوز به اصولِ اخلاقي پايبند هستي؟
يا شايد به اون هم اعتقادي نداري؟ - .راستش رو بخواي نميدونم. زندگي من رو گيج کرده -
تنها چيزي که ميدونم اينه که من و تو .درکِ بسيار متفاوتي از موضوعات داريم
اين رو هم فهميدم که قانون .غير از اون چيزي ست که من فکر ميکردم
به هر حال من نميتونم خودم رو به اين قانع کُنم .که قانون صحيح ميگه
.تو دنيايي که در اون زندگي ميکُني رو نميشناسي - .نه، نميشناسم -
.ولي حالا ميخوام سعي کُنم بشناسم
ميخوام بفهمم واقعاً حق با کيه؟ آيا حق با منه يا با اجتماع؟
.تو مريضي، «نورا»، داري هذيان ميگي !من دارم تقريباً مطمئن ميشم که تو جنون پيدا کرده اي
من تا به حال هرگز مثلِ امشب .به اين قطعيت و روشني فکر نکرده ام
و با همين فکرِ روشن و مسلّم هست که ميخواي از شوهر و بچه هات صرفنظر کُني؟
!بله
.پس برايِ اين کارِ تو، فقط يک علت هست و بس - چه علتي؟ -
.تو ديگه من رو دوست نداري
!بله، درست همينه که ميگي
!نورا»؟»
چطور ميتوني اين حرف رو بزني؟
.البته گفتنش خيلي دردناکه .چون تو هميشه با من خيلي مهربان بودي
.ولي جز اين راه ديگه اي نميبينم .من ديگه تو رو دوست ندارم
اين هم از عقايدِ روشن و مسلّمِ توئه؟
بله، کاملاً روشن و مسلّمه. به همين دليله .که ديگه نميخوام اينجا بمونم
ميتوني توضيح بدي من چکار کردم که ديگه دوستم نداري؟
،بله، همين امشب بود .وقتي اون انتظارِ بزرگِ من برآورده نشد
و بعد متوجه شدم که تو .اون مَردي که من تصور ميکردم نيستي
!واضح تر بگو !درست متوجه نميشم
.هشت سال با صبر و حوصله با تو سر کردم .و خيلي خوب ميدونستم که اين اتفاقاتِ مهم هر روز رُخ نميده
و اونوقت اين بدبختيِ بزرگ .برام پيش اومد
و همين موقع مطمئن شدم که بالاخره .اين اتفاقِ بسيار مهم ميخواد رُخ بده
در تمامِ مدتي که نامه يِ «کروگستاد» در جعبه بود، حتي يک لحظه هم .فکر نکردم که تو حاضر ميشي شرايطِ اين مَرد رو بپذيري
کاملاً مطمئن بودم : که بهش خواهي گفت
"!برو اين خبر رو به اطلاعِ همه يِ مردمِ دنيا برسون" ... و اونوقت
و اونوقت، وقتي من زنم رو در معرضِ سرزنش و توبيخِ مردم ميگذاشتم، چي ميشد؟
وقتي کار به اينجا ميکِشيد ... اونوقت کاملاً مطمئن بودم که تو
تمامِ ملامت ها و سرزنش ها رو خودت قبول ميکردي ".و ميگفتي : "مقصر من هستم
ميخواي بگي هرگز حاضر نبودي بخاطرِ من !چنين گذشتي بکُني؟ البته که نميکردي
پس دلگرمي و دلخوشيِ من به تو چه ارزشي ميتونست داشته باشه؟
اين همون اتفاقِ بسيار مهم بود که من .با بيم و اميد انتظارش رو ميکِشيدم
و مانع ميشد .که خودم رو بکُشم
.«من حاضرم شبانه روز برايِ تو کار کُنم، «نورا .و غم و غصه و فقر و نيستي رو تحمل کُنم
ولي هيچ مَردي حاضر نيست .شرف و آبرويِ خودش رو فدايِ عشق بکُنه
.اين کاريه که صدها و هزاران زن کرده ان
.«اوه، تو مثلِ بچه ها حرف ميزني، «نورا - .شايد -
ولي فکر کردن و حرف زدنِ تو هم ابداً .شبيه به کسي که بايد شريکِ زندگيِ من باشه نيست
... همين که ترس و وحشتِ تو برطرف شد ... که البته اين وحشت بابتِ خطري که متوجه من ميشد نبود
.بلکه به خاطرِ خودت بود
به هر حال، وقتي تمامِ ناراحتي هات رفع شد .انگار که هيچ اتفاقي نيفتاده
باز هم مثلِ گذشته من تبديل شدم به !چکاوک و مُرغِ کاکُلي و عروسکِ تو
و البته حاضر بودي بعد از اين .بيشتر و بهتر از من مراقبت و توجه بکُني
چون عروسک و مُرغِ کاکُلي .لطيف و ظريف هستن
و همين موقع بود که متوجه شدم به مدتِ هشت سال .در اينجا با يک مَردِ بيگانه زندگي کرده ام
.مَردي که سه بچه بهش داده ام !اوه، فکرش رو هم نميتونم بکُنم
!ميخوام خودم رو تکه تکه کُنم
.بله، متوجه شدم
متوجه شدم که بينِ ما .شکافي ايجاد شده
ولي به نظرت نميتونيم اين شکاف رو پُر کُنيم؟
اينطور که فعلاً تشخيص ميدم .من ديگه نميتونم همسرِ تو باشم
من اين قدرت رو دارم .که خودم رو عوض کُنم
شايد ... حالا که عروسکت داره !از چنگت بيرون ميره
... اما جدا شدن جدا شدن از تو؟
نه، تحملِ اين فکر .برام محاله
به همين دليل بايد .از هم جدا بشيم
.پس تا فردا صبح صبر کُن
نميتونم شب رو در اتاقِ .يه مَردِ بيگانه سر کُنم
نميتونيم اينجا مثلِ خواهر و برادر زندگي کُنيم؟
ميدوني که اين هم .چندان طول نميکِشه
.«خداحافظ، «توروالد
نميخوام بچه ها رو ببينم. ميدونم در اختيارِ کسي خواهند بود .که بهتر از من ازشون مراقبت ميکُنه
و با روحيه اي که فعلاً دارم .به هيچ دردشون نميخورم
... «ولي يک روز، «نورا يک روز؟
چطور ميتونم بگم؟ هيچ نميدونم .چي به سرم خواهد اومد
ولي هر چي باشه .تو زنِ من هستي
من شنيده ام که هر وقت زني خانه يِ شوهرش رو ... ترک ميکُنه، همينطور که من الان ميکُنم
.شوهر از تمامِ حقوقي که زن به گردنش داره، آزاد ميشه .به هر حال، من از تمامِ حقوقي که به من مديوني آزادت ميکُنم
مبادا فکر کُني کوچکترين دِيني از من .به گردنِ توست. من هم همينطور
هر دويِ ما بايد .کاملاً آزاد باشيم
بيا، حلقه يِ تو رو .بهت پس ميدم
.حلقه يِ من رو بده
اين رو هم ميگيري؟ - .اين رو هم ميگيرم -
بسيار خُب، حالا ديگه .همه چيز تمام شد
کليدها رو ميذارم اينجا. خدمتکارها .از همه چيزِ خانه اطلاع دارن، حتي بهتر از من
فردا وقتي از شهر رفتم، «کريستين» مياد اينجا .تا وسايلِ شخصيم که از منزلِ پدرم آورده بودم رو ببنده
... تمام شد !تمام شد؟
يعني ديگه هيچوقت به من فکر نميکُني، «نورا»؟
مطمئنم که اغلب به تو و .بچه ها و اين خانه فکر ميکُنم
ميشه بهت نامه بنويسم؟ - !نه، هرگز -
.پس بذار اگه احتياج پيدا کردي کمکت کُنم - .من از آدمِ غريبه هيچ چيز نميگيرم -
نورا»، من ديگه برات به جز يه آدمِ غريبه» چيزِ ديگه اي نيستم؟
اوه «توروالد»، اونوقت .معجزه يِ بزرگ اتفاق خواهد افتاد
به من بگو معجزه يِ بزرگ چيه؟
ما هر دو بايد ... طوري تغيير کُنيم که
اوه، من ديگه .اعتقادي به معجزه ندارم
،«ولي من دارم! بگو «نورا ما بايد اينقدر تغيير کُنيم که ...؟
که زندگيِ ما با هم .يک ازدواجِ حقيقي باشه
.خداحافظ
!«نورا»
... خانه خالي شد
... نورا» ديگه رفت»
معجزه يِ بزرگ؟
hamlethamletian : ترجمه زيرنويس Aranman : ويرايش نهايي